Zeeuwse sier: traditionele sieraden van Carla van Tilburg

Traditionele streeksieraden zijn een lust voor het oog en hebben aan schoonheid niet ingeboet. De sieraden dragen een jarenlange geschiedenis met zich mee en vertellen een heel eigen verhaal. Zeeuwse Sier koopt traditionele, antieke sieraden in van bloedkoraal en granaat en presenteert de sieraden op eigentijdse wijze. De schoonheid van de sieraden van bloedkoraal en granaat hebben de tijd glansrijk doorstaan.
Met deze traditionele sieraden schittert u op elk moment van de dag, ze geven u een geheel eigentijdse uitstraling.

‘In 2009 kreeg ik een prachtig halssnoer van bloedkoraal met een gouden slot bewerkt met filigrain draadwerk. Echter alle informatie over het halssnoer ontbrak en de verpakking was ronduit saai. En dat terwijl het sieraad uit het begin van de 19e eeuw was. Welke geschiedenis lag er niet aan ten grondslag. Mijn belangstelling was gewekt en Zeeuwse Sier was geboren.’
De sieraden van Zeeuwse Sier worden gepresenteerd in een prachtige linnen doos bekleed met Zeeuwse stof. De bekleding van Zeeuwse stof is een kussentje en opbergtasje tegelijkertijd. Bij aankoop van een sieraad krijgt u bij de doos een fraai vormgegeven brochure met uitleg over de tradities, de streekdracht en de sieraden.

Carla van Tilburg

“Al mijn ideeën kwamen samen in Zeeuwse Sier. Tradities, het ambacht, interesse in sieraden, het inkopen en verkopen ervan, het creatief ontwikkelen van de verpakking en het verhaal bij het sieraad, kortom het ontwikkelen van een totaal concept. Het bedenken van Zeeuwse Sier, maar dan ook nog ten uitvoer brengen, is een droom die uitkomt.
Ik ben altijd zelfstandig werkend geweest: 10 jaar een succesvol werving- en selectiebureau; daarna een lange periode bij een van de grootste ontwikkelingsorganisaties in Nederland, met de fantastische taak het ontwikkelen van producten, het begeleiden van projecten en het organiseren van evenementen. Voor deze ontwikkelingsorganisatie bezocht ik vele projecten in Azië, Afrika en Zuid-Amerika, waar het traditionele ambacht enorm veel indruk op mij maakte.”

Sieraden maken de vrouw

Bij de Zeeuwse dracht en ook bij vele andere drachten droegen vrouwen prachtige sieraden. Het dragen van sieraden had soms een praktische functie, maar diende vooral om zich te sieren, paste bij bepaalde ceremoniën en vormde ook een middel om zich te onderscheiden. Hoewel een aantal een praktische (hoofdijzer) of van oorsprong praktische (gespen, haken e.d.) functie had en dus door iedereen werd gedragen, waren er ook sieraden die voornaamheid uitstraalden en alleen door de meer welgestelden konden worden aangeschaft. Maar elke vrouw had wel enkele halssnoeren van bloedkoralen of granaten halssnoeren met ronde of vierkante gouden sloten. In de 18de eeuw waren het enkelvoudige kralenkettingen, maar in de loop van de 19de eeuw werden de snoeren groter en breder. Juist op zon- en feestdagen was men het rijkst getooid, terwijl dit indruiste tegen de soberheid, die men in het christelijk geloofsleven beleed.

Sieraden als verhaal

De sieraden die bewaard zijn gebleven stralen schoonheid en vakmanschap uit. Sieraden vertellen een verhaal. Er kon rang en stand, beroepsgroep of godsdienst van afgelezen worden, alsmede de gemoedstoestand (rouw of bruiloft), herkomst, levensfase (kind, volwassen of bejaard) en burgerlijke staat. Het aanschaffen van bepaalde sieraden was een kwestie van status, soms moest men zich veel ontzeggen om een sieraad te kunnen aanschaffen, zeker als men een groot gezin met veel dochters had. Vrouwen die het zich konden veroorloven gingen steeds meer sieraden dragen. Vijf of zes rijen bloedkoralen stond voor rijkdom. Welgestelden droegen ook wel een tweede slot, van achteren en van voren, mooi van uitvoering. Het vele goud en zilver gold als geldbelegging: menig jonge weduwe kon de eerste jaren beter doorkomen door de verkoop van haar sieraden.
Toen vrouwen nog voorhoofdsnaalden droegen, kon men daaraan aflezen of ze gehuwd of welgesteld was. De motieven op de 19de-eeuwse geborduurde beuken vertelden ook een verhaal, zodat er bij een flinke boezempartij heel wat te bestuderen was. Dracht en sieraden verrieden daarnaast van welk eiland of zelfs uit welk dorp de draagster afkomstig was. Of ze uit de boeren- of vissersstand kwam, of tot de ‘burgers’ behoorde (b.v. de middenstanders). Muts en hoed lieten zien of ze protestants of katholiek was, (oud-)gereformeerd of hervormd.
De laatste streekdrachtdraagsters dragen nog steeds een bloedkoralen of granaten ketting. Zelden meer een halssnoer met een enkele rij bloedkoraal of granaat met een mooi gouden tonslot; die zijn waarlijk een lust voor het oog. Maar ook de ‘modernere’ halssnoeren met drie tot vijf rijen kralen, met schitterend bewerkte sloten, zijn pronkstukken die het uiterlijk van de vrouw sieren. De streekdracht is zo goed als verdwenen, maar de sieraden worden blijvend gekoesterd.

www.zeeuwsesier.nl