De aantrekkingskracht van oude juwelen en goud

Oud goud heeft dan ook niet alleen een belangrijke nominale waarde die we in keiharde centen kunnen uitdrukken. Een deel van de prijs wordt naast de duurzaamheid van het materiaal ook bepaald door het feit dat gaat om ware oermaterie die als het ware het DNA van onze planeet heeft opgeslagen.

Goud smelten

Toen de oermens destijds het vuur had weten te bedwingen, ging hij daar snel mee aan de slag. Met vuur had je macht en kon je alle kanten uit. Je kon er grotten mee verwarmen, vlees bakken of braden, dieren mee op afstand houden, maar ook dingen smelten.
Eens de mens wist hoe koper en ijzer te smelten, maakte hij algauw wapens en werktuigen maar ook potten. In die potten kon hij dingen koken en bakken, maar ook metalen smelten.
Een van de grote ontdekkingen uit de geschiedenis van de mensheid wat het ontdekken van het smelten van goud. Dit was een fantastisch materiaal: ogenschijnlijk hard maar toch ook zacht omdat je het vlot kan smelten en het snel weer tot een harde materie afkoelt.
Goud heeft altijd een onweerstaanbare aantrekkingskracht op de mens gehad. De eerste primitieve beschavingen die het opgroeven of in de bedding van rivieren vonden, waren onder de indruk van de warme gloed die dit edelmetaal uitstraalde. Zo vele duizenden jaren later beseffen we dat we met elke klomp goud die we in onze handen houden in feite een stukje van de geschiedenis van de aarde en de mensheid aanraken.

Goud als belegging

Al deze factoren spelen mee in de prijsbepaling van goud, die gebaseerd is op een aantal concrete parameters maar toch ook de factor van het sentiment. Zelfs de meest hardvochtige bankier zal niet onverschillig blijven wanneer hij een staaf oud goud in handen neemt.
In bepaalde culturen heerste zelfs de overtuiging dat de pure aanraking van fysiek goud een invloed heeft op je geestelijke en lichamelijke gezondheidstoestand. De Inca’s waren ervan overtuigd dat goud aanraken de beste methode was om depressies te bestrijden, en vrouwen geloofden er dat ze door het dragen van een gouden amulet snel een geschikte echtgenoot zou vinden omdat de schoonheid van het goud ook op de vrouw zou afstralen en de huwelijkskandidaat zou verblinden voor haar mogelijke mindere kantjes.

Edelmetaal voor de eeuwigheid

Bovendien, en dat is misschien wel nog de belangrijkste eigenschap van goud, gaat het om een edelmetaal met een extreem hoge duurzaamheid. Voorwerpen, edelstenen en sieraden gemaakt uit puur goud zijn dan ook letterlijk voor de eeuwigheid bedoeld want de natuurlijke erosie is gelijk aan zo goed als niets.
Goud verslijt niet en behoudt ook steeds die typisch glans die we alleen maar als ‘goudkleurig’ kunnen beschrijven. Dit in tegenstelling tot zilver, nochtans ook een edel metaal maar het wordt wel dof en kan gelukkig relatief gemakkelijk weer opgepoetst worden.
Niet te verwonderen dus dat van al het goud dat ooit door de mensen werd opgedolven de overgrote meerderheid nog altijd bestaat. Goud wordt vaak talloze malen opnieuw gesmolten en in een vorm gegoten die de smelter wil, maar het blijft wel steeds aanwezig, hooguit op verlies door verdwijnen na.
Ook beschadigingen zoals krassen en ontbrekende stukken zijn geen probleem omdat je goud gemakkelijk weer kan omsmelten in de vorm die je wenst, al dan niet aangevuld met andere materialen zoals metalen en edelmetalen.

De oude juwelen van de farao’s

Het dodenmasker van Toetanchamon. Iedereen kent het goudblinkende masker wel. Goud speelde een belangrijke rol in het oude Egypte. Voor de goudsmeden, voor de economie, voor grafrovers, maar vooral voor farao’s.

Een door moderne archeologen systematisch onderzochte grafuitrusting levert vele fragmenten van steen, teksten, en aardewerk op. Vaak is alleen het feit dat daarbij toevallig één of ander stuk van goud gemaakt is aanleiding om wereldkundig te maken. Zo was de schat van Toetanchamon nooit bedoeld als financiële reserve of als een soort schatkamer voor de Egyptenaren. Goud was voor hen uiteraard iets kostbaars, maar zijn grotere waarde lag in het feit dat de Egyptenaren dachten dat de zonnegod en andere goden voor een groot deel uit goud bestonden. Goud was een goddelijk metaal en had daarom de kracht goddelijk leven, dus onsterfelijkheid, te geven. Behalve godenbeelden waren ook de punt van obelisken, delen van tempelwanden en het gereedschap dat bij religieuze handelingen gebruikt van goud gemaakt of met goud overtrokken.

Herkomst van het Egyptisch goud

Door de dicht bij het oude Noebt (het Griekse Ombos) gelegen goudmijnen is de naam van deze plaats waarschijnlijk afgeleid van het Oud-Egyptische woord ‘noeb’, wat ‘goud’ betekent. De kwartsaders in de bergen van de Arabische woestijn bevatten goud en overal waar deze aders aan het oppervlak verschijnen zien we dat deze al in oude tijden zijn bewerkt. Vooral op twee plaatsen was de zoektocht naar goud succesvol. De eerste en wellicht de oudste bron van Egyptisch goud lag in de buurt van Koptos. In de Wadi Foachir zijn oude verlaten woonplaatsen voor goudbewerkers gevonden met de resten van minstens 1320 arbeidershutten uit de Ptolemaeïsche tijd (332 – 30 v. Chr.). Maar de grootste hoeveelheid goud kwam uit een ander gebied, namelijk de bergen die veel meer naar het zuiden lagen en geografisch tot Nubië behoorden.

Goudsmeden

De smeltkroes voor het smelten van goud werd op een aardewerken steun in een met houtskool gevulde aardewerken pot gezet en kon door middel van twee buigzame stokken, die aan het uiteinde aan elkaar vastgeklemd zaten, van het vuur worden getild. De houtskool werd tot volle hitte gebracht door middel van een blaaspijp van riet met aan de voorkant een mondstuk gemaakt van klei. Goudsmeden gebruikten deze methode voor de fabricage van simpele voorwerpen, zoals ringen. Voor moeilijker opdrachten zaten de goudsmeden rond een vuur en bliezen door luchtpijpen in een vlam.

Hoog aanzien

De pijpen hadden metalen puntige uiteinden, waarschijnlijk om de luchtstroom te concentreren en te versterken. Later in de Egyptische geschiedenis konden de metalen pijpen ook aan balgen, gemaakt van leren zakken, vastgemaakt worden. Eén werkman stond met één voet op een zak; wanneer hij de linker naar beneden duwde bracht hij gelijktijdig de rechter voet omhoog en trok de rechter balg met een koord omhoog. De goudsmeden stonden in hoog aanzien en waren zelfs in staat een fraaie graftombe voor zichzelf te laten bouwen. Zij werkten meestal in opdracht van de farao of een tempel, maar er was ook goud beschikbaar voor het maken van sieraden en amuletten voor particulieren.

Bron: www.kennislink.nl