De schatten van de Titanic

Ooit het grootste luxeschip ter wereld maar al zovele jaren een zeemansgraf. We hebben het natuurlijk over de Titanic. In Greenwich loopt een tentoonstelling waarop een aantal schatten van de Titanic waaronder juwelen, muntstukken en accessoires tentoongesteld worden.

Realistische weergave

De tentoonstelling De schatten van de Titanic stelt een collectie van voorwerpen voor, die teruggevonden werden op de plek waar het wrak van de het schip ligt. Ze werden gekozen en in het gereconstureerde decors van de Titanic geplaatst, om het waargebeurde verhaal van de beroemdste trans-Atlantische schip ter wereld zo realistisch mogelijk weer te geven.

Bergingsexpedities

De tentoongestelde voorwerpen zijn afkomstig uit het gebied op de bodem van de oceaan in een straal van 3 km² rond het wrak waarover de brokstukken verspreid liggen.

De bergingsexpedities werden niet in het wrak zelf gehouden, dat in drie stukken gebroken is en waaruit geen enkel voorwerp gedolven werd.

Juwelen, muntstukken en bankbiljetten

Tussen de 6.000 gerecupereerde voorwerpen zijn er sommige die eigendom waren van de passagiers en bemanningsleden: in het bijzonder persoonlijke spullen (kleding, juwelen, accessoires) en documenten (visitekaartjes, muntstukken en bankbiljetten, postkaarten…) waarvan men in de meeste gevallen de identiteit van de eigenaar niet heeft kunnen achterhalen.

Exuberante levensstijl

Deze eenvoudige voorwerpen, de Schatten van de Titanic, zijn getuige van de levensstijl aan het begin van de 20ste eeuw en van de tragedie van het schip. Een verhaal dat ons ook vandaag nog bezighoudt.

De Titanic was het tweede van een drietal luxeschepen uit de Olympic-klasse, die een groot deel van het trans-Atlantisch verkeer moesten verwerken. De Titanic verging echter op zijn eerste reis. Het schip was eigendom van de rederij White Star Line, en werd gebouwd in Belfast. Tijdens de eerste reis van de RMS Titanic in april 1912 kwam het schip in aanvaring met een ijsberg; een deel van de stuurboordzijde werd op verscheidene plaatsen doorboord, en binnen drie uur was het schip gezonken. 1522^[1] opvarenden kwamen om het leven. Hoewel dit naar aantal slachtoffers niet de grootste scheepsramp in de geschiedenis is, is het wel de bekendste, vooral omdat het schip als “onzinkbaar” bekend stond.

In 1985 werd het wrak teruggevonden onder leiding van Robert Ballard, waardoor veel informatie over het schip en zijn fatale reis aan het licht kwam.

The O2 Arena

SE10, Greenwich

Tel. : 0044 161 385 32 11

Official website: http://www.theo2.co.uk/

De pracht en praal van de Nederlandse kroonjuwelen

Kroonjuwelen zijn doorgaans een echt pronkstuk. Zo ook die van het Nederlandse vorstenhuis, prachtstukken bezet met tal van oude juwelen.

Tiara met diamanten en collier

Kroonprinses Maxima draagt soms een tiara bezet met diamanten. De tiara is oorspronkelijk een collier geweest die koningin Wilhelmina van haar vader koning Wilhelm III voor haar negende verjaardag kreeg. Het is een bijzondere tiara omdat het zo ontworpen is dat er meerdere soorten tiara’s van gemaakt kunnen worden en zelfs een collier. 
Koningin Emma kreeg als eerste koningin een kostbaar collier en een broche als eergeschenk van het Nederlandse volk. In 1878 wordt een nationaal comité opgericht om geld in te zamelen voor zulke eergeschenken. De Amsterdamse juwelier Jitta en la Chapelle hebben deze broche (en bijpassend collier) ontworpen. Op maandag 21 april 1879 werden de sieraden aan koningin Emma op de Dam aangereikt. Het collier bestaat uit 34 briljanten en de broche bestaat uit 214 grote en kleinere stenen in Griekse stijl.

Koningin Wilhelmina met collier en de bijpassende broche
De strikbroche is onderdeel van de Nederlandse kroonjuwelen. De broche is in de 18e eeuw gemaakt van onderscheidingen en andere strikbroches van de familiejuwelen. Wilhemina van Preusen, moeder van koning Wilhem I droeg zo’n soort broche aan een band om de hals. Enkele stenen stammen uit de 17e eeuw van Friedrich Heinrich en Amalia von Solms. 

Saffieren en diamanten
Deze tiara bezet met saffieren en diamanten is een cadeau geweest van koning Willem III aan zijn vrouw koningin Emma in 1881. De ontwerper van deze tiara is waarschijnlijk Oscar Masin, die ook voor de Parijse juwelier Mellerio werkte. Op 14 december 1881 werd de grote tiara aan het koninklijk huis geleverd met tegelijkertijd een tweede frame en twee grote diamanten en saffier armbanden. 
De 31 saffieren (de grootste saffier die in het midden van de tiara zit, is 44 karaat) die verwerkt zijn in de tiara komen uit Kashmir en de 655 briljantgeslepen diamanten komen uit de Jagers-Fontein-Diamonds-Mine uit Zuid-Afrika. Voor de zetting van de stenen is een aparte techniek gebruikt waarbij de stenen (in de zetting) op kleine veren zijn gezet zodat ze optimaal het licht kunnen weerkaatsen.
In 1928 is de tiara helemaal vernieuwd toen door de Nederlandse juwelier Van Kempen en Vos een nieuw frame was ontwikkeld. Het oude frame was van goud en het nieuwe frame was veel lichter en gemaakt van platina. 
Er is later een bijpassend ontwerp gemaakt voor een collier. De grote hanger van dit collier wordt tegenwoordig nog vaak gedragen als broche door koningin Beatrix en prinses Margriet. 
Het tweede frame dat ook in 1881 werd geleverd werd pas na 123 jaar voor het eerst gebruikt. Mabel droeg deze kleinere tiara tijdens haar bruiloft. De tiara bestaat dan uit 27 briljanten, waarvan 9 zeer grote. 

Dit diadeem behoort ook tot de kroonjuwelen en staat beter bekend als “Stuart diadeem”. Hij kan gedragen worden in drie versies, zoals een smallere versie (met de Stuart diamant die in het midden zit als een hanger aan een broche of corsage). Het is een van de meest historische juwelen van de tegenwoordige koninklijke families. Hij werd gedragen door Mary Stuart, dochter van koning Karel I en prinses van Oranje (later koningin van Engeland, Schotland en Ierland). Alleen de grote peergeslepen diamant bovenaan de tiara behoort tot Mary II Stuart. De tiara werd gemaakt in 1897 door de Duitse juwelier Schurmann in Frankfurt. Hij gebruikte hiervoor stenen die behoorden tot de koninklijke familie. Een sieradenset van koningin Emma was bijvoorbeeld opgebroken om de grote stenen hiervan te gebruiken.

Deze smaragd (cabouchon geslepen) is een van de stenen die koningin Wilhemina van Pruissen (nicht van Frederik de Grote) in de familie bracht. Het is vastgemaakt aan een diamant die dan weer bevestigd kan worden aan een broche of collier. De steen hoort bij een set bestaande uit sieraden allen bewerkt met smaragden en diamanten.
De set bestaat verder nog uit deze tiara. Dit is al een nieuwere versie, oorspronkelijk zaten er drie spitsen op de tiara. Van de delen die van de oude tiara zijn afgehaald, zijn nieuwe oorsieraden gemaakt. Verder horen bij deze set ook nog een collier met bijpassende hanger en een grote broche. 

Bron: www.scholieren.com

Portugal onder de Habsburgers (1580-1640)

Ook Portugal was een tijd onder het bewind van de Habsburgers. Een periode waarin geruzied werd over de kroon die zijn invloed had op de latere geschiedenis van het land.

De kroon van Portugal is met geweld door Philips II verworven en Portugal zal zestig jaar de vernedering moeten dulden te worden geregeerd vanuit Madrid. Dat dit niet leidt tot een nationale opstand, zoals het geval was in 1383, toen het Huis van Avis aan de macht kwam, is het gevolg daarvan dat Spanje in 1580 veel sterker is dan Castilië in 1383 en dat de Portugezen, na het disaster van 1578 in Marokko verzwakt en ontmoedigd zijn. Bovendien opereert Philips II met veel grotere bekwaamheid dan Juan I tweehonderd jaar eerder. Hij maakt goed gebruik van zijn Portugese intimi en van de Spaansgezinde leden van de Portugese adel en geestelijkheid. Bovendien beperken de toegenomen autocratie, de versterking van het centrale gezag en de nieuwe wijze van oorlog voeren de mogelijkheden tot geïmproviseerde weerstand. De kardinaal-koning zelf heeft zijn tegendraadse neef, de Prior van Crato, die mogelijk de rol van João van Avis had kunnen spelen, effectief geneutraliseerd. Met de invloed van de jezuïeten op het landsbestuur in Portugal is het ook afgelopen; de biechtvaders van Philips II en zijn opvolgers zijn dominicanen, die Philips’ wantrouwen tegen de Portugese jezuïeten voeden. Weliswaar brengt Philips II, bij zijn bezoek aan Lissabon in juni 1581, een bezoek aan São Roque, het door Spaanse troepen beschadigde en grondig geplunderde professiehuis van de jezuïeten, en inspecteert hij, bij zijn vertrek uit Portugal in februari 1583, hun universiteit in Évora, maar dat neemt niet weg dat hij uiterst kritisch staat tegenover de rol van de jezuïeten in Europa, maar hun inspanningen overzee steunt. Melchior Cano o.p. en andere dominicaanse critici van de Societas Jesu wakkeren Philips’ wantrouwen aan door te rapporteren dat Portugese jezuïeten de kandidatuur van de hertogin van Bragança nog steeds steunen. In 1581 verbant de koning enige jezuïeten, die in hem een usurpator zouden zien. Twee jaar later beveelt de bezorgde generaal van de Societas Jesu, Claudio Aquaviva (1581-1615) zijn Portugese medebroeders zich niet te mengen in politieke controverses.

De kampioenen van de Portugese onafhankelijkheid hebben een ogenblik overwogen om, op basis van het bestaande bijstandsverdrag met Engeland, hulp te zoeken bij koningin Elizabeth, maar de verstandige koningin heeft weinig vertrouwen in haar macht Philips II in een landoorlog te kunnen verslaan. Evenmin kan zij de kloof overbruggen tussen de Engelse nationale religie en het op de Contrareformatie gestoelde Portugese katholicisme. Deze kloof is veel dieper dan de schismatieke dwalingen uit de veertiende eeuw.

Het belang van Portugal lijkt de komende tijd meer gediend te zijn met een samengaan met Spanje onder de Habsburgers dan met het handhaven van de wedijver tussen beide landen. Immers, Spanje en Portugal lopen voorop bij de Europese expansie en zij hebben er alle belang de, met de zegen van de Heilige Stoel, verworven vruchten daarvan te verdedigen tegen kapers. Vanaf het midden van de zestiende eeuw vormt het Portugese imperium en de algemene economische organisatie daarvan een soort complement van het Spaanse imperium. De handel met Indië en het Verre Oosten (waar de fabelachtige markt van China is ontdekt en volop in ontwikkeling is) absorbeert grote hoeveelheden zilver, die Europa niet langer in staat is te verschaffen. De Portugezen worden derhalve in toenemende mate afhankelijk van de Spaanse voortbrenging van zilver, vooral na de ontdekking van de zilvermijnen en zilverschatten van Mexico en Peru. Sevilla is nu voor Portugal, meer nog dan Antwerpen, het handelscentrum bij uitstek. Dus, de reguliere handelsrelatie tussen Mexico en China, via Manilla, is een uitdaging voor de Portugese positie in het Verre Oosten, tenzij de Portugezen vrij mogen handeldrijven in de Spaanse koloniale bezittingen. In de tweede helft van de eeuw. Als het Spaanse imperium zijn grootste omvang heeft bereikt, staat het open voor Portugese initiatieven, gewend als de Spanjaarden zijn aan verschillende culturen en vreemde methoden van handeldrijven. Zij zijn in staat hun markten snel uit te breiden in welke richting dan ook en zij zijn zich bewust van de enorme mogelijkheden die zulke nieuwe banden hen bieden.

De juwelen van het oude Carthago

Carthago (Punisch: Qart Hadasht ( ; “nieuwe stad”); Oudgrieks: ?a???d??, Karchèdoon; Nederlands, verouderd: Karthaag, Karthago) was een belangrijke Fenicische handelsstad in Noord-Afrika. In de oudheid was Carthago de hoofdstad van het Carthaagse Rijk, waarvan de inwoners door de Romeinen Puniërs (Latijn: Punici) werden genoemd.

Rivalen van de Romeinen

In de 3e eeuw v.Chr. was het Carthaagse Rijk de grootste rivaal van het Romeinse Rijk. Nadat Carthago in de Punische oorlogen door de Romeinen was verslagen werd het Carthaagse Rijk als provincie Africa onderdeel van het Romeinse Rijk. Carthago werd door de Romeinen in 146 v.Chr. geheel verwoest, maar in 44 v.Chr. werd de stad door diezelfde Romeinen weer opgebouwd en groeide ze uit tot een van de belangrijkste steden in het Romeinse Rijk van de eerste eeuwen na Christus.

De resten van het oude Carthago (Frans: Carthage, Arabisch: ?????) liggen ongeveer 10 km ten oosten van het huidige Tunis, de hoofdstad van Tunesië.

Sieraden

De kennis omtrent de Carthaagse arbeider is veelal gebaseerd op de archeologische vondsten, en niet zozeer op geschreven teksten. Het Carthaagse proletariaat is een typische stadsbevolking. Het omvat de zeelui, de arbeiders van de tuighuizen, de ambachtslieden, de beambten van de handelshuizen, de beroepssoldaten en de slaven. De Carthaagse nijverheid had niet de positie die je zou verwachten bij een handelsnatie met zo’n enorm afzetgebied. Carthaagse producten kwamen zelden verder dan de binnenlandse markt. Er zijn twee redenen aan te wijzen voor de middelmatigheid van de producten. Ten eerste is er het overdreven protectionisme van de staat en ten tweede: de afzetmarkt van Carthago bestond vooral uit barbaarse volkeren, die weinig oog hadden voor kwaliteit.

Deze metaalwerkers stonden onder staatstoezicht en waren in dienst van de marine en landmacht. Ten tijde van oorlog was er volop werk voor de metaalarbeiders; ze stonden dan volledig in dienst van de staat. In vredestijd werkten veel metaalarbeiders voor eigen rekening, of onder een baas. Bij opgravingen zijn naast gereedschap de volgende nijverheidsproducten aan het licht gekomen: bijlen, hamers, allerlei wapens, messen, beitels, haken, schrappers en lepels. Maar ook werden toiletartikelen en sieraden gevonden. De metaalindustrie werd door de koopvaardijvloot van grondstoffen voorzien.

Houtbewerking was een grote bedrijfstak in Carthago. Hierin waren de Carthagers hun tijd ver vooruit. Spijkers waren in Carthago onbekend, maar toch wisten zij gebouwen te vervaardigen die andere volkeren niet eens mét spijkers wisten te bouwen. Veel van de balken die zij legden hielden meer dan 1000 jaar stand, zonder vervangen te hoeven worden. Maar hun belangrijkste taak was de bouw en het herstel van schepen. Zij waren daarin heer en meester en de Grieken gaven dan ook zonder aarzeling de superieure bekwaamheid van de Carthagers op dit gebied toe.

Carthaags mozaïek.

De textielnijverheid was een der voornaamste industrieën in Carthago. Zoals in vrijwel alle samenlevingen in de klassieke oudheid werd de dagelijkse kleding vrijwel geheel door de vrouwen thuis gemaakt. Inscripties vermelden evenwel ook beroepswevers, welke hun werkzaamheden uitvoerden in grote ateliers. De binnenlandse beplanting leverde een overvloed aan grondstoffen hiervoor geschikt. De Carthaagse kussens en geborduurde tapijten werden in de 5e eeuw tot in Griekenland verkocht.

De keramische industrie was de nijverheid met het grootste afzetgebied. Talloze gebruiksartikelen werden gemaakt door pottenbakkers: van kruiken tot de kleinste fiolen voor parfums, alle vloeistoffen werden opgeslagen in keramische producten. De Carthaagse pottenbakkers lijken, in tegenstelling tot de Grieken, zich vooral op de massaproductie te hebben gericht. De Carthagers waren een weinig creatief volk en als ze luxevazen nodig hadden dan importeerden ze die uit Griekenland. Het is er nooit van gekomen om hiervoor een eigen industrie te scheppen; de Carthagers waren altijd meer praktisch gericht.

Bekend stonden de Carthagers verder om hun glasindustrie: het was een van de weinige producten die ook daadwerkelijk geëxporteerd werd. Het Carthaagse glaswerk is in groten getale geëxporteerd naar de westelijke oevers van de Middellandse Zee, tot in Gallië toe.

Bron: www.wikipedia.be

De afkomst van oude Egyptische juwelen

Door de dicht bij het oude Noebt (het Griekse Ombos) gelegen goudmijnen is de naam van deze plaats waarschijnlijk afgeleid van het Oud-Egyptische woord ‘noeb’, wat ‘goud’ betekent. De kwartsaders in de bergen van de Arabische woestijn bevatten goud en overal waar deze aders aan het oppervlak verschijnen zien we dat deze al in oude tijden zijn bewerkt. Vooral op twee plaatsen was de zoektocht naar goud succesvol. De eerste en wellicht de oudste bron van Egyptisch goud lag in de buurt van Koptos. In de Wadi Foachir zijn oude verlaten woonplaatsen voor goudbewerkers gevonden met de resten van minstens 1320 arbeidershutten uit de Ptolemaeïsche tijd (332 – 30 v. Chr.). Maar de grootste hoeveelheid goud kwam uit een ander gebied, namelijk de bergen die veel meer naar het zuiden lagen en geografisch tot Nubië behoorden.

Goudsmeden

De smeltkroes voor het smelten van goud werd op een aardewerken steun in een met houtskool gevulde aardewerken pot gezet en kon door middel van twee buigzame stokken, die aan het uiteinde aan elkaar vastgeklemd zaten, van het vuur worden getild. De houtskool werd tot volle hitte gebracht door middel van een blaaspijp van riet met aan de voorkant een mondstuk gemaakt van klei. Goudsmeden gebruikten deze methode voor de fabricage van simpele voorwerpen, zoals ringen. Voor moeilijker opdrachten zaten de goudsmeden rond een vuur en bliezen door luchtpijpen in een vlam. De pijpen hadden metalen puntige uiteinden, waarschijnlijk om de luchtstroom te concentreren en te versterken. Later in de Egyptische geschiedenis konden de metalen pijpen ook aan balgen, gemaakt van leren zakken, vastgemaakt worden. Eén werkman stond met één voet op een zak; wanneer hij de linker naar beneden duwde bracht hij gelijktijdig de rechter voet omhoog en trok de rechter balg met een koord omhoog. De goudsmeden stonden in hoog aanzien en waren zelfs in staat een fraaie graftombe voor zichzelf te laten bouwen. Zij werkten meestal in opdracht van de farao of een tempel, maar er was ook goud beschikbaar voor het maken van sieraden en amuletten voor particulieren.

Gouden vlieg

Sieraden die speciaal in het graf werden meegegeven, zijn gewoonlijk zeer broos en bestaan vaak uit een dunne laag goud of zilver over een vulling van gips en ingelegd met imitatie edelstenen. Deze sieraden zijn namelijk niet aan slijtage onderhevig, zoals de juwelen die tijdens het leven werden gedragen. Veel zeer oude sieraden zien er grijs, roodachtig-bruin of paars-rood uit. Dit komt door de corrosie van de in het goud aanwezige koper, ijzer en zilverdeeltjes. Gouden voorwerpen uit de Amarna-tijd (1350 – 1325 v. Chr.) tot aan het einde van Ramessieden-tijd (1070 v. Chr.) hebben vaak een glanzend rose-purperen patina (oxidatie) laag. Dit uiterlijk is niet het gevolg van chemische veranderingen door de eeuwen heen, maar opzettelijk veroorzaakt, waarschijnlijk door het toevoegen van ijzerzouten.

De koning gaf soms aan verdienstelijke personen een ‘Gouden vlieg’, gouden halskettingen, of ander eregoud. Generaal Ahmose werd zelfs zeven keer gedecoreerd met goud; voor het eerst in zijn jeugd voor zijn gevecht tegen de Hyksos en de laatste keer in de Syrische campagnes van Toetmosis I. Koning Amenhotep I schonk hem eregoud in de vorm van vier armbanden, een zalfvaas, een leeuw en twee bijlen. Toetmosis I was zelfs nog guller, hij gaf hem vier gouden armbanden, zes gouden halskettingen, drie zalfvazen van lapis-lazuli en twee zilveren armbanden.

Goud als economische factor

Zeker vanaf het 2e millennium vóór Christus werd dit goddelijke metaal als handelswaar en als betalingsmiddel gebruikt. De productie van goud en ook dat van koper heeft het oude Egypte dan ook veel economisch voordeel opgeleverd. Koper was namelijk de basis voor het brons van de oude wereld. Egypte kon zodoende tot aan de opkomst van ijzer de oostelijke Middellandse Zee overheersen.

Met dank aan www.kennislink.nl

‘En dan niets meer’: de nieuwe thriller van auteur Stefaan Van Laere

Auteur Stefaan Van Laere zit niet stil. In zijn – intussen zevende – thriller ‘En dan niets meer’ wordt andermaal de Gentse politiecommissaris George Bracke opgevoerd. En zijn echtgenote Annemie Vervloet, een echt juweeltje van een vrouw!

Gold 50

In deze bloedstollende thriller kunnen ook Antwerpenaren zich vinden. Zo verwijst een passage naar de bekende goudzaak Gold 50 in de Abdijstraat 50, gerund door Geert Dierckx. Deze zaak was Bracke behulpzaam bij de oplossing van een affaire met diamanten.

Gesigneerd exemplaar

Goed nieuws voor de fans van de thrillers van auteur Stefaan Van Laere (intussen zowat 20.000 mensen): op 12 december verschijnt deel 7 van zijn reeks rond commissaris George Bracke met als titel ‘En dan niets meer’. Verderop leest u hoe u een gesigneerd exemplaar kunt bestellen.

Ruime lezersschare
De reeks thrillers van schrijver Stefaan van Laere is met ‘En dan niets meer’ aan een zevende, opnieuw spannend deel toe. Van de eerdere delen Botero, Tango mortale, Koudvuur, Kismet, Zwaar water en Het moutmysterie werden ruim 20.000 boeken verkocht. Ook in bibliotheken in Vlaanderen en Nederland vinden deze thrillers gretig lezers.

In En dan niets meer bekomt George Bracke van zijn vorig avontuur in whiskyland Schotland. Een stevige malt gaat er overigens wel in nu zijn dochter Julie op het punt staat te bevallen. Ogenschijnlijk alles peis en vree dus ten huize Bracke, ware daar niet een oude – en helaas minder geliefde – bekende die plotseling weer opduikt…

Een schim uit zijn verleden Bracke zit hem op de hielen. Is het finale schot ook fataal? En dan niets meer haalt al zijn zekerheden overhoop.

Burgemeester Daniël Termont

Voor auteur Stefaan Van Laere heeft deze reeks thrillers een speciale betekenis. Vooreerst omwille van de goede reacties van zijn schare trouwe lezers, maar ook omdat hij er heel wat van zichzelf in kwijt. Figuren, plaatsen en toestanden uit zijn omgeving dreigen vroeg of laat wel in één van zijn thrillers op te duiken, en steeds meer mensen houden hun hart vast… Wie zal er nu weer in ‘En dan niets meer’ staan? Eén tip misschien al: Gents burgemeester Daniël Termont ontsnapt alvast niet aan een cameorol…

Technische gegevens

En dan niets meer
Een George Bracke thriller
Auteur Stefaan Van Laere
Bola Editions
ISBN 9789490243197
202 pagina’s
Omslagontwerp: Kathelyne Van den Berghe

Hoe bestellen?

België: het boek wordt u tot 31 december 2010 zonder verzendingskosten thuisgestuurd na storting van € 19,95 op rekeningnummer 979-5932740-31 met vermelding ‘1 ex. En dan niets meer’. Kostprijs vanaf 1 januari 2011: € 21,50 (verzendingskosten inbegrepen).

Nederland: het boek wordt u tot 31 december 2010 thuisgestuurd na storting van: € 21,50 op IBAN nummer BE04 9795 9327 4031 (BIC ARSPBE22) met vermelding: ‘1 ex. En dan niets meer’’. Kostprijs vanaf 1 januari 2011: € 22,50 (verzendingskosten inbegrepen).

www.stefaanvanlaere.be – mail@stefaanvanlaere.be

www.bola-editions.be – info@bola-editions.be

De juwelen van Isfahan

Het moderne Iran is een land van tegenstellingen en op zoek naar een nieuwe synthese. De Perzen hebben een rijke historie. Daarvan getuigen steden als Shiraz en Isfahan. We zien Iran uitgebreid en bezoeken ook bijzondere plekken zoals Kerman, Mahan, de Rayen Citadel, Izadkhast, Kashan en Qom.

 Haute couture onder de chador

De hoofdstad Teheran ademt een bruisende vitaliteit uit. De bevolking is jong, goed opgeleid en conformeert zich uiterlijk aan de islam. Vrouwen lopen gesluierd, maar hebben vaak moderne kledij aan onder hun donkere, lange jassen. We bezoeken o.a. het Archeologisch Museum, het Juwelen Museum met de beroemde Pauwentroon en het voormalige paleis van de Shah.

Eeuwenoude citadel

Van Teheran vliegen we naar Kerman in het zuiden van Iran. In de Vakil Bazaar zien we o.a. het mooie Badhuismuseum. Vanuit Kerman bezoeken we de pittoreske plaats Mahan, met fraaie Farman Farma Tuin en Mausoleum van Shah Nematollah Vali uit 1431.

We gaan ook naar de imposante Rayen Citadel, 111 km ten zuiden van Kerman. Na het in 2003 verwoeste Bam is Rayen het grootste bouwwerk in het gebied. Rayen dateert uit de tijd van de Sassaniden (3e-7e eeuw). De citadel is gebouwd van adobe en bestaat uit een aristocratisch deel en een deel voor het gewone volk. O.a. het gymnasium, de stallen en de moskee zijn er nog te zien.

 Zo sprak Zarathustra

We reizen langs een oude karavaanroute naar Yazd en maken onderweg enkele stops op mooie plekken. Yazd ligt in de woestijn op de grens van zout en zand. Yazd was hét centrum van de oud Perzische religie van de profeet Zoroaster (Zarathustra). We zien er de Torens der Stilte, de Windtorens en de Vuurtempel en natuurlijk ook de oude stad.

Vanuit Yazd bezoeken we het woestijndorp Kharanak met zijn mooie karavanserai en de voor Zoroasters heilige Chackchack Tempel. Onderweg naar Shiraz bezoeken we het oude ijshuis van Abarquo en de 2500 jaar oude Tombe van Cyrus de Grote in Pasargadae.

Dichters en klassieke paleizen

Het aangename Shiraz is vanouds de Stad der Dichters. Hun mausolea zijn sfeervolle tuinen waar de lokale bevolking ontspanning zoekt. De oriëntaalse markten roepen de sfeer van 1001 nacht op. Sheherazade kan ieder moment om de hoek komen. Ook bezoeken we diverse moskeeën, kunstig ingelegd met tegelwerk en gedetailleerde mozaïeken.

Vanuit Shiraz maken we een dagtocht naar het wereldberoemde Persepolis, de resten van de gigantische ceremoniële paleizen uit de glorietijd van het oude Perzië, 2500 jaar geleden. In de rotsen zijn de graftomben van de koningen uitgehakt.

Onderweg naar Isfahan bezoeken we Izadkhast, een eeuwenoud zandstenen fort met een karavanserai en een brug uit de periode van de Safaviden.

Architectonische juweeltjes

Nergens anders zijn zoveel prachtige bouwwerken te vinden als in Isfahan. We zien de kenmerkende bruggen over de rivier. Natuurlijk bezoeken we het immense Meidan-e Imam Plein. We bezichtigen diverse moskeeën waaronder de grote Masjede Jame Moskee, het Ali Qapu Paleis en de Kelisa-ye-Vank, een opmerkelijk mooie Armeense kerk. Ook zien we de oriëntaalse bazaar, een labyrint waar de kruidige geuren en kleuren tot u doordringen.

Pelgrims voor Fatima

In het prachtige Kashan zult u aangenaam worden verrast door de grote Agha Bozorg Moskee en de heerlijke Fin Tuin. Eens te meer blijkt waarom het oude Perzië bekend stond om haar bijzonder ontwikkelde architectuur van heiligdommen en tuinen.

We maken ook nog een stop in de heilige stad Qom. De pelgrims gaan er traditioneel gekleed. Hun belangrijkste doel is het mausoleum voor Fatima, de zus van imam Reza, die hier in 816 stierf.

Info: http://www.vnc.nl/

De band tussen filmsterren en (oude) juwelen (2)

In aflevering 2 van dit artikel onderzoeken we verder de voorliefde van filmsterren voor oude juwelen.

De juweliershuizen doen ook in de verkoop van beroemde en peperdure edelstenen. Transacties die vaak de kranten halen omdat de prijzen zo exorbitant zijn. Zo verkocht juwelenhuis Cartier in 1969 een peervormige diamant voor de recordprijs van meer dan een miljoen dollar. Een cadeautje. De gelukkige ontvanger van dit cadeau was Liz Taylor, de gulle gever heette Richard Burton. De steen heet sindsdien de Taylor-Burton Diamant. Zo worden legendes gemaakt.

Vergulde kroon

‘Celebrity style’ juwelen ontlenen hun aantrekkingskracht behalve aan hun flonkering, aan hun materiële waarde. Hoe meer goud, hoe meer stenen, hoe duurder. De drager van het sieraad schaamt zich er niet voor de prijs in het openbaar te noemen. Het is allemaal heel on-Nederlands: Nederlanders houden tegenwoordig wel van flonkerende stenen, zoals de opmars van verkooppunten van modejuwelen laat zien, maar nemen genoegen met glas. Net zoals het Nederlandse koningshuis in 1815 genoegen nam met een vergulde koperen kroon, bezet met glasstenen, die toch heel verdienstelijk de kostbare kroonjuwelen van het Engelse koningshuis imiteerde.

Pronkjuweel

Het ontwerp van een pronkjuweel is vaak van ondergeschikt belang. Meer dan de helft van de kroonjuwelen van het afgezette Franse koningshuis, die in 1887 op een veiling verkocht werden, ging naar Amerikaanse klanten. Niet vanwege hun historische of kunsthistorische waarde maar gewoon om ontmanteld en omgesmolten te worden tot nieuwe sieraden – een gebruik dat overigens ook bij de koningshuizen zelf in zwang is.

Kooptips

De stijlen van de verschillende juweliershuizen zijn tijdloos maar haken soms in op gelijktijdige ontwikkelingen. In de periode dat de archeologen in Egypte het graf van Toetanchamon ontdekten (1922), ontstond een Egyptische rage, waaraan ook juweliershuis Cartier een bijdrage leverde. In de sieraden die bij Cartier gemaakt werden combineerde men zelfs antieke Egyptische scarabeeën met moderne edelstenen en vormelementen. Wie het boek Bejeweled echter goed bekijkt en leest komt weinig originaliteit tegen. Celebrity-juwelen dienen om dure edelstenen zo mooi mogelijk te laten flonkeren, ze zijn het presenteerblad voor de rijkdom van de drager en haar echtgenoot – of dit nu op een enorme panter, in een antiekerig collier met bloemmotieven of in een figuratieve clip met een vlindertje, konijn of schildpad gebeurt is allemaal om het even. Qua vormentaal zijn deze sieraden tamelijk armoedig.

Colliers in Indiase stijl

Uitzonderingen daargelaten: Cartier maakte in de jaren dertig een aantal prachtige colliers in zogenaamde Indiase stijl, waarin de edelstenen op een ongebruikelijke manier zijn aangebracht. In het boek wordt verteld hoe filmster Merle Oberon in de jaren dertig een diamanten collier verwierf, waaraan rondom kiezelgrote ruwe smaragden hingen.

Bron: www.trouw.nl

De band tussen filmsterren en (oude) juwelen (1)

Marilyn Monroe zong het al en het pas uitgekomen boek Bejeweled bewijst het nog eens: ‘diamonds are a girl’s best friend’. En als het meisje een filmster is dan is het beeld compleet want diamanten houden vooral van filmsterren.

Juweliershuis Harry Winston

Volgens de auteurs van het boek, Penny Proddow en Marion Fasel, hadden de Oscars van 1996 net zo goed naar juweliershuis Harry Winston kunnen gaan, want maar liefst negenentwintig sterren schreden getooid met een of meer Winston-juwelen over de rode loper. Angela Bassett stal de show met een betoverend (en loodzwaar) 273 karaats diamanten collier, waarde: zo’n 6,5 miljoen dollar. Juwelier Harry Winston (1896-1978) wist filmsterren op hun waarde te schatten. Al in 1934 contracteerde hij het kind-sterretje Shirley Temple voor publiciteitsfoto’s van zijn juwelen.

Koninklijke juwelen

Lang geleden hing het succes van een juwelier van één ding af: een opdracht van het hof. Als je de koninklijke juwelen mocht ontwerpen, was het zeker dat andere opdrachten zouden volgen. De adel volgde immers graag de smaak van het hof, en de burger aapte graag de adel na.

Oude juwelen uitgeleend

In de twintigste eeuw is dit radicaal veranderd. In plaats van vorsten, vorstinnen, prinsen en prinsessen werden het de beroemdheden van het witte doek, showbizz en society, die een voorbeeldfunctie kregen. Zij werden de smaakiconen van onze tijd, niet in de laatste plaats dankzij de aandacht die ‘Vogue’, ‘Harper’s Bazaar’, ‘Look’ en andere glossy’s aan hen besteedden. De film deed de rest: ontelbaar zijn de Hollywood-films waarin juwelen een rol spelen – juweliers waren maar al te bereid hun sieraden uit te lenen en hun winkels beschikbaar te stellen voor opnames op locatie. Breakfast at Tiffany’s (1959) was het hoogtepunt. De film maakte van de Newyorkse Tiffany-vestiging aan de Fifth Avenue een toeristische attractie.

Pronken

De sieraden van Cartier, Van Cleef & Arpels, Dalí, Verdura en David Webb noem je in één adem met filmsterren als Barbara Hutton, Joan Crawford en Elizabeth Taylor, society-figuren als de Hertogin van Windsor, Jackie Kennedy en modejournalist Diana Vreeland. Voor feestjes en gebeurtenissen waar de pers aanwezig was doften zij zich op met verbluffend protserige creaties van de grote juweliershuizen. Zij durfden. Rebecca Harkness bijvoorbeeld, een soort mecenas van het Newyorkse ballet, droeg bij dat soort gelegenheden graag een met parels, diamanten, robijnen en smaragden bezette gouden ‘Etoile de mer’ van Salvador Dalí. Zij schroomde niet om deze vuistgrote zeester, met zijn grijpgrage tentakels pront op een van haar borsten te spelden. De aanwezigen vonden het weliswaar shockerend maar zagen ook dat het paste in de context van de surrealistische society-kunstenaar Dalí.

Spectaculaire juwelen

Zulke spectaculaire juwelen, zwaar van diamanten, parels of edelstenen, voorzien in de behoefte ‘to show off’, zoals de Engelsen dat zo mooi noemen. Pronken hoort bij beroemdheden. Zij hebben hun eigen adressen – Tiffany, Cartier, Van Cleef & Arpels en Bulgari – en iedere chique moderne stad heeft haar straat waar alle topjuweliers vertegenwoordigd zijn. In New York is dat Fifth Avenue, London heeft New Bond Street en in Parijs kun je je vergapen op de Place Vend”me.

Bron: www.trouw.be

Beroemdheden houden van oude juwelen

Marilyn Monroe zong het al en het boek ‘Bejeweled’ onderstreept het nog eens: ‘diamonds are a girl’s best friend’. En als het meisje een filmster is dan is het beeld compleet want diamanten houden vooral van filmsterren, lezen we in ‘Trouw’.

Volgens de auteurs van het boek, Penny Proddow en Marion Fasel, hadden de Oscars van 1996 net zo goed naar juweliershuis Harry Winston kunnen gaan, want maar liefst negenentwintig sterren schreden getooid met een of meer Winston-juwelen over de rode loper. Angela Bassett stal de show met een betoverend (en loodzwaar) 273 karaats diamanten collier, waarde: zo’n 6,5 miljoen dollar. Juwelier Harry Winston (1896-1978) wist filmsterren op hun waarde te schatten. Al in 1934 contracteerde hij het kind-sterretje Shirley Temple voor publiciteitsfoto’s van zijn juwelen.

Lang geleden hing het succes van een juwelier van één ding af: een opdracht van het hof. Als je de koninklijke juwelen mocht ontwerpen, was het zeker dat andere opdrachten zouden volgen. De adel volgde immers graag de smaak van het hof, en de burger aapte graag de adel na.

In de twintigste eeuw is dit radicaal veranderd. In plaats van vorsten, vorstinnen, prinsen en prinsessen werden het de beroemdheden van het witte doek, showbizz en society, die een voorbeeldfunctie kregen. Zij werden de smaak-iconen van onze tijd, niet in de laatste plaats dankzij de aandacht die ‘Vogue’, ‘Harper’s Bazaar’, ‘Look’ en andere glossy’s aan hen besteedden. De film deed de rest: ontelbaar zijn de Hollywood-films waarin juwelen een rol spelen – juweliers waren maar al te bereid hun sieraden uit te lenen en hun winkels beschikbaar te stellen voor opnames op locatie. Breakfast at Tiffany’s (1959) was het hoogtepunt. De film maakte van de Newyorkse Tiffany-vestiging aan de Fifth Avenue een toeristische attractie.

Pronken

De sieraden van Cartier, Van Cleef & Arpels, Dalí, Verdura en David Webb noem je in één adem met filmsterren als Barbara Hutton, Joan Crawford en Elizabeth Taylor, society-figuren als de Hertogin van Windsor, Jackie Kennedy en modejournalist Diana Vreeland. Voor feestjes en gebeurtenissen waar de pers aanwezig was doften zij zich op met verbluffend protserige creaties van de grote juweliershuizen. Zij durfden. Rebecca Harkness bijvoorbeeld, een soort mecenas van het Newyorkse ballet, droeg bij dat soort gelegenheden graag een met parels, diamanten, robijnen en smaragden bezette gouden ‘Etoile de mer’ van Salvador Dalí. Zij schroomde niet om deze vuistgrote zeester, met zijn grijpgrage tentakels pront op een van haar borsten te spelden. De aanwezigen vonden het weliswaar shockerend maar zagen ook dat het paste in de context van de surrealistische society-kunstenaar Dalí.

Zulke spectaculaire juwelen, zwaar van diamanten, parels of edelstenen, voorzien in de behoefte ‘to show off’, zoals de Engelsen dat zo mooi noemen. Pronken hoort bij beroemdheden. Zij hebben hun eigen adressen – Tiffany, Cartier, Van Cleef & Arpels en Bulgari – en iedere chique moderne stad heeft haar straat waar alle topjuweliers vertegenwoordigd zijn. In New York is dat Fifth Avenue, London heeft New Bond Street en in Parijs kun je je vergapen op de Place Vend”me.

De juweliershuizen doen ook in de verkoop van beroemde en peperdure edelstenen. Transacties die vaak de kranten halen omdat de prijzen zo exorbitant zijn. Zo verkocht juwelenhuis Cartier in 1969 een peervormige diamant voor de recordprijs van meer dan een miljoen dollar. Een cadeautje. De gelukkige ontvanger van dit cadeau was Liz Taylor, de gulle gever heette Richard Burton. De steen heet sindsdien de Taylor-Burton Diamant. Zo worden legendes gemaakt.

Bron: www.trouw.nl