De schatten van de Titanic

Ooit het grootste luxeschip ter wereld maar al zovele jaren een zeemansgraf. We hebben het natuurlijk over de Titanic. In Greenwich loopt een tentoonstelling waarop een aantal schatten van de Titanic waaronder juwelen, muntstukken en accessoires tentoongesteld worden.

Realistische weergave

De tentoonstelling De schatten van de Titanic stelt een collectie van voorwerpen voor, die teruggevonden werden op de plek waar het wrak van de het schip ligt. Ze werden gekozen en in het gereconstureerde decors van de Titanic geplaatst, om het waargebeurde verhaal van de beroemdste trans-Atlantische schip ter wereld zo realistisch mogelijk weer te geven.

Bergingsexpedities

De tentoongestelde voorwerpen zijn afkomstig uit het gebied op de bodem van de oceaan in een straal van 3 km² rond het wrak waarover de brokstukken verspreid liggen.

De bergingsexpedities werden niet in het wrak zelf gehouden, dat in drie stukken gebroken is en waaruit geen enkel voorwerp gedolven werd.

Juwelen, muntstukken en bankbiljetten

Tussen de 6.000 gerecupereerde voorwerpen zijn er sommige die eigendom waren van de passagiers en bemanningsleden: in het bijzonder persoonlijke spullen (kleding, juwelen, accessoires) en documenten (visitekaartjes, muntstukken en bankbiljetten, postkaarten…) waarvan men in de meeste gevallen de identiteit van de eigenaar niet heeft kunnen achterhalen.

Exuberante levensstijl

Deze eenvoudige voorwerpen, de Schatten van de Titanic, zijn getuige van de levensstijl aan het begin van de 20ste eeuw en van de tragedie van het schip. Een verhaal dat ons ook vandaag nog bezighoudt.

De Titanic was het tweede van een drietal luxeschepen uit de Olympic-klasse, die een groot deel van het trans-Atlantisch verkeer moesten verwerken. De Titanic verging echter op zijn eerste reis. Het schip was eigendom van de rederij White Star Line, en werd gebouwd in Belfast. Tijdens de eerste reis van de RMS Titanic in april 1912 kwam het schip in aanvaring met een ijsberg; een deel van de stuurboordzijde werd op verscheidene plaatsen doorboord, en binnen drie uur was het schip gezonken. 1522^[1] opvarenden kwamen om het leven. Hoewel dit naar aantal slachtoffers niet de grootste scheepsramp in de geschiedenis is, is het wel de bekendste, vooral omdat het schip als “onzinkbaar” bekend stond.

In 1985 werd het wrak teruggevonden onder leiding van Robert Ballard, waardoor veel informatie over het schip en zijn fatale reis aan het licht kwam.

The O2 Arena

SE10, Greenwich

Tel. : 0044 161 385 32 11

Official website: http://www.theo2.co.uk/

De pracht en praal van de Nederlandse kroonjuwelen

Kroonjuwelen zijn doorgaans een echt pronkstuk. Zo ook die van het Nederlandse vorstenhuis, prachtstukken bezet met tal van oude juwelen.

Tiara met diamanten en collier

Kroonprinses Maxima draagt soms een tiara bezet met diamanten. De tiara is oorspronkelijk een collier geweest die koningin Wilhelmina van haar vader koning Wilhelm III voor haar negende verjaardag kreeg. Het is een bijzondere tiara omdat het zo ontworpen is dat er meerdere soorten tiara’s van gemaakt kunnen worden en zelfs een collier. 
Koningin Emma kreeg als eerste koningin een kostbaar collier en een broche als eergeschenk van het Nederlandse volk. In 1878 wordt een nationaal comité opgericht om geld in te zamelen voor zulke eergeschenken. De Amsterdamse juwelier Jitta en la Chapelle hebben deze broche (en bijpassend collier) ontworpen. Op maandag 21 april 1879 werden de sieraden aan koningin Emma op de Dam aangereikt. Het collier bestaat uit 34 briljanten en de broche bestaat uit 214 grote en kleinere stenen in Griekse stijl.

Koningin Wilhelmina met collier en de bijpassende broche
De strikbroche is onderdeel van de Nederlandse kroonjuwelen. De broche is in de 18e eeuw gemaakt van onderscheidingen en andere strikbroches van de familiejuwelen. Wilhemina van Preusen, moeder van koning Wilhem I droeg zo’n soort broche aan een band om de hals. Enkele stenen stammen uit de 17e eeuw van Friedrich Heinrich en Amalia von Solms. 

Saffieren en diamanten
Deze tiara bezet met saffieren en diamanten is een cadeau geweest van koning Willem III aan zijn vrouw koningin Emma in 1881. De ontwerper van deze tiara is waarschijnlijk Oscar Masin, die ook voor de Parijse juwelier Mellerio werkte. Op 14 december 1881 werd de grote tiara aan het koninklijk huis geleverd met tegelijkertijd een tweede frame en twee grote diamanten en saffier armbanden. 
De 31 saffieren (de grootste saffier die in het midden van de tiara zit, is 44 karaat) die verwerkt zijn in de tiara komen uit Kashmir en de 655 briljantgeslepen diamanten komen uit de Jagers-Fontein-Diamonds-Mine uit Zuid-Afrika. Voor de zetting van de stenen is een aparte techniek gebruikt waarbij de stenen (in de zetting) op kleine veren zijn gezet zodat ze optimaal het licht kunnen weerkaatsen.
In 1928 is de tiara helemaal vernieuwd toen door de Nederlandse juwelier Van Kempen en Vos een nieuw frame was ontwikkeld. Het oude frame was van goud en het nieuwe frame was veel lichter en gemaakt van platina. 
Er is later een bijpassend ontwerp gemaakt voor een collier. De grote hanger van dit collier wordt tegenwoordig nog vaak gedragen als broche door koningin Beatrix en prinses Margriet. 
Het tweede frame dat ook in 1881 werd geleverd werd pas na 123 jaar voor het eerst gebruikt. Mabel droeg deze kleinere tiara tijdens haar bruiloft. De tiara bestaat dan uit 27 briljanten, waarvan 9 zeer grote. 

Dit diadeem behoort ook tot de kroonjuwelen en staat beter bekend als “Stuart diadeem”. Hij kan gedragen worden in drie versies, zoals een smallere versie (met de Stuart diamant die in het midden zit als een hanger aan een broche of corsage). Het is een van de meest historische juwelen van de tegenwoordige koninklijke families. Hij werd gedragen door Mary Stuart, dochter van koning Karel I en prinses van Oranje (later koningin van Engeland, Schotland en Ierland). Alleen de grote peergeslepen diamant bovenaan de tiara behoort tot Mary II Stuart. De tiara werd gemaakt in 1897 door de Duitse juwelier Schurmann in Frankfurt. Hij gebruikte hiervoor stenen die behoorden tot de koninklijke familie. Een sieradenset van koningin Emma was bijvoorbeeld opgebroken om de grote stenen hiervan te gebruiken.

Deze smaragd (cabouchon geslepen) is een van de stenen die koningin Wilhemina van Pruissen (nicht van Frederik de Grote) in de familie bracht. Het is vastgemaakt aan een diamant die dan weer bevestigd kan worden aan een broche of collier. De steen hoort bij een set bestaande uit sieraden allen bewerkt met smaragden en diamanten.
De set bestaat verder nog uit deze tiara. Dit is al een nieuwere versie, oorspronkelijk zaten er drie spitsen op de tiara. Van de delen die van de oude tiara zijn afgehaald, zijn nieuwe oorsieraden gemaakt. Verder horen bij deze set ook nog een collier met bijpassende hanger en een grote broche. 

Bron: www.scholieren.com

De juwelen van het oude Carthago

Carthago (Punisch: Qart Hadasht ( ; “nieuwe stad”); Oudgrieks: ?a???d??, Karchèdoon; Nederlands, verouderd: Karthaag, Karthago) was een belangrijke Fenicische handelsstad in Noord-Afrika. In de oudheid was Carthago de hoofdstad van het Carthaagse Rijk, waarvan de inwoners door de Romeinen Puniërs (Latijn: Punici) werden genoemd.

Rivalen van de Romeinen

In de 3e eeuw v.Chr. was het Carthaagse Rijk de grootste rivaal van het Romeinse Rijk. Nadat Carthago in de Punische oorlogen door de Romeinen was verslagen werd het Carthaagse Rijk als provincie Africa onderdeel van het Romeinse Rijk. Carthago werd door de Romeinen in 146 v.Chr. geheel verwoest, maar in 44 v.Chr. werd de stad door diezelfde Romeinen weer opgebouwd en groeide ze uit tot een van de belangrijkste steden in het Romeinse Rijk van de eerste eeuwen na Christus.

De resten van het oude Carthago (Frans: Carthage, Arabisch: ?????) liggen ongeveer 10 km ten oosten van het huidige Tunis, de hoofdstad van Tunesië.

Sieraden

De kennis omtrent de Carthaagse arbeider is veelal gebaseerd op de archeologische vondsten, en niet zozeer op geschreven teksten. Het Carthaagse proletariaat is een typische stadsbevolking. Het omvat de zeelui, de arbeiders van de tuighuizen, de ambachtslieden, de beambten van de handelshuizen, de beroepssoldaten en de slaven. De Carthaagse nijverheid had niet de positie die je zou verwachten bij een handelsnatie met zo’n enorm afzetgebied. Carthaagse producten kwamen zelden verder dan de binnenlandse markt. Er zijn twee redenen aan te wijzen voor de middelmatigheid van de producten. Ten eerste is er het overdreven protectionisme van de staat en ten tweede: de afzetmarkt van Carthago bestond vooral uit barbaarse volkeren, die weinig oog hadden voor kwaliteit.

Deze metaalwerkers stonden onder staatstoezicht en waren in dienst van de marine en landmacht. Ten tijde van oorlog was er volop werk voor de metaalarbeiders; ze stonden dan volledig in dienst van de staat. In vredestijd werkten veel metaalarbeiders voor eigen rekening, of onder een baas. Bij opgravingen zijn naast gereedschap de volgende nijverheidsproducten aan het licht gekomen: bijlen, hamers, allerlei wapens, messen, beitels, haken, schrappers en lepels. Maar ook werden toiletartikelen en sieraden gevonden. De metaalindustrie werd door de koopvaardijvloot van grondstoffen voorzien.

Houtbewerking was een grote bedrijfstak in Carthago. Hierin waren de Carthagers hun tijd ver vooruit. Spijkers waren in Carthago onbekend, maar toch wisten zij gebouwen te vervaardigen die andere volkeren niet eens mét spijkers wisten te bouwen. Veel van de balken die zij legden hielden meer dan 1000 jaar stand, zonder vervangen te hoeven worden. Maar hun belangrijkste taak was de bouw en het herstel van schepen. Zij waren daarin heer en meester en de Grieken gaven dan ook zonder aarzeling de superieure bekwaamheid van de Carthagers op dit gebied toe.

Carthaags mozaïek.

De textielnijverheid was een der voornaamste industrieën in Carthago. Zoals in vrijwel alle samenlevingen in de klassieke oudheid werd de dagelijkse kleding vrijwel geheel door de vrouwen thuis gemaakt. Inscripties vermelden evenwel ook beroepswevers, welke hun werkzaamheden uitvoerden in grote ateliers. De binnenlandse beplanting leverde een overvloed aan grondstoffen hiervoor geschikt. De Carthaagse kussens en geborduurde tapijten werden in de 5e eeuw tot in Griekenland verkocht.

De keramische industrie was de nijverheid met het grootste afzetgebied. Talloze gebruiksartikelen werden gemaakt door pottenbakkers: van kruiken tot de kleinste fiolen voor parfums, alle vloeistoffen werden opgeslagen in keramische producten. De Carthaagse pottenbakkers lijken, in tegenstelling tot de Grieken, zich vooral op de massaproductie te hebben gericht. De Carthagers waren een weinig creatief volk en als ze luxevazen nodig hadden dan importeerden ze die uit Griekenland. Het is er nooit van gekomen om hiervoor een eigen industrie te scheppen; de Carthagers waren altijd meer praktisch gericht.

Bekend stonden de Carthagers verder om hun glasindustrie: het was een van de weinige producten die ook daadwerkelijk geëxporteerd werd. Het Carthaagse glaswerk is in groten getale geëxporteerd naar de westelijke oevers van de Middellandse Zee, tot in Gallië toe.

Bron: www.wikipedia.be

De afkomst van oude Egyptische juwelen

Door de dicht bij het oude Noebt (het Griekse Ombos) gelegen goudmijnen is de naam van deze plaats waarschijnlijk afgeleid van het Oud-Egyptische woord ‘noeb’, wat ‘goud’ betekent. De kwartsaders in de bergen van de Arabische woestijn bevatten goud en overal waar deze aders aan het oppervlak verschijnen zien we dat deze al in oude tijden zijn bewerkt. Vooral op twee plaatsen was de zoektocht naar goud succesvol. De eerste en wellicht de oudste bron van Egyptisch goud lag in de buurt van Koptos. In de Wadi Foachir zijn oude verlaten woonplaatsen voor goudbewerkers gevonden met de resten van minstens 1320 arbeidershutten uit de Ptolemaeïsche tijd (332 – 30 v. Chr.). Maar de grootste hoeveelheid goud kwam uit een ander gebied, namelijk de bergen die veel meer naar het zuiden lagen en geografisch tot Nubië behoorden.

Goudsmeden

De smeltkroes voor het smelten van goud werd op een aardewerken steun in een met houtskool gevulde aardewerken pot gezet en kon door middel van twee buigzame stokken, die aan het uiteinde aan elkaar vastgeklemd zaten, van het vuur worden getild. De houtskool werd tot volle hitte gebracht door middel van een blaaspijp van riet met aan de voorkant een mondstuk gemaakt van klei. Goudsmeden gebruikten deze methode voor de fabricage van simpele voorwerpen, zoals ringen. Voor moeilijker opdrachten zaten de goudsmeden rond een vuur en bliezen door luchtpijpen in een vlam. De pijpen hadden metalen puntige uiteinden, waarschijnlijk om de luchtstroom te concentreren en te versterken. Later in de Egyptische geschiedenis konden de metalen pijpen ook aan balgen, gemaakt van leren zakken, vastgemaakt worden. Eén werkman stond met één voet op een zak; wanneer hij de linker naar beneden duwde bracht hij gelijktijdig de rechter voet omhoog en trok de rechter balg met een koord omhoog. De goudsmeden stonden in hoog aanzien en waren zelfs in staat een fraaie graftombe voor zichzelf te laten bouwen. Zij werkten meestal in opdracht van de farao of een tempel, maar er was ook goud beschikbaar voor het maken van sieraden en amuletten voor particulieren.

Gouden vlieg

Sieraden die speciaal in het graf werden meegegeven, zijn gewoonlijk zeer broos en bestaan vaak uit een dunne laag goud of zilver over een vulling van gips en ingelegd met imitatie edelstenen. Deze sieraden zijn namelijk niet aan slijtage onderhevig, zoals de juwelen die tijdens het leven werden gedragen. Veel zeer oude sieraden zien er grijs, roodachtig-bruin of paars-rood uit. Dit komt door de corrosie van de in het goud aanwezige koper, ijzer en zilverdeeltjes. Gouden voorwerpen uit de Amarna-tijd (1350 – 1325 v. Chr.) tot aan het einde van Ramessieden-tijd (1070 v. Chr.) hebben vaak een glanzend rose-purperen patina (oxidatie) laag. Dit uiterlijk is niet het gevolg van chemische veranderingen door de eeuwen heen, maar opzettelijk veroorzaakt, waarschijnlijk door het toevoegen van ijzerzouten.

De koning gaf soms aan verdienstelijke personen een ‘Gouden vlieg’, gouden halskettingen, of ander eregoud. Generaal Ahmose werd zelfs zeven keer gedecoreerd met goud; voor het eerst in zijn jeugd voor zijn gevecht tegen de Hyksos en de laatste keer in de Syrische campagnes van Toetmosis I. Koning Amenhotep I schonk hem eregoud in de vorm van vier armbanden, een zalfvaas, een leeuw en twee bijlen. Toetmosis I was zelfs nog guller, hij gaf hem vier gouden armbanden, zes gouden halskettingen, drie zalfvazen van lapis-lazuli en twee zilveren armbanden.

Goud als economische factor

Zeker vanaf het 2e millennium vóór Christus werd dit goddelijke metaal als handelswaar en als betalingsmiddel gebruikt. De productie van goud en ook dat van koper heeft het oude Egypte dan ook veel economisch voordeel opgeleverd. Koper was namelijk de basis voor het brons van de oude wereld. Egypte kon zodoende tot aan de opkomst van ijzer de oostelijke Middellandse Zee overheersen.

Met dank aan www.kennislink.nl

De juwelen van Isfahan

Het moderne Iran is een land van tegenstellingen en op zoek naar een nieuwe synthese. De Perzen hebben een rijke historie. Daarvan getuigen steden als Shiraz en Isfahan. We zien Iran uitgebreid en bezoeken ook bijzondere plekken zoals Kerman, Mahan, de Rayen Citadel, Izadkhast, Kashan en Qom.

 Haute couture onder de chador

De hoofdstad Teheran ademt een bruisende vitaliteit uit. De bevolking is jong, goed opgeleid en conformeert zich uiterlijk aan de islam. Vrouwen lopen gesluierd, maar hebben vaak moderne kledij aan onder hun donkere, lange jassen. We bezoeken o.a. het Archeologisch Museum, het Juwelen Museum met de beroemde Pauwentroon en het voormalige paleis van de Shah.

Eeuwenoude citadel

Van Teheran vliegen we naar Kerman in het zuiden van Iran. In de Vakil Bazaar zien we o.a. het mooie Badhuismuseum. Vanuit Kerman bezoeken we de pittoreske plaats Mahan, met fraaie Farman Farma Tuin en Mausoleum van Shah Nematollah Vali uit 1431.

We gaan ook naar de imposante Rayen Citadel, 111 km ten zuiden van Kerman. Na het in 2003 verwoeste Bam is Rayen het grootste bouwwerk in het gebied. Rayen dateert uit de tijd van de Sassaniden (3e-7e eeuw). De citadel is gebouwd van adobe en bestaat uit een aristocratisch deel en een deel voor het gewone volk. O.a. het gymnasium, de stallen en de moskee zijn er nog te zien.

 Zo sprak Zarathustra

We reizen langs een oude karavaanroute naar Yazd en maken onderweg enkele stops op mooie plekken. Yazd ligt in de woestijn op de grens van zout en zand. Yazd was hét centrum van de oud Perzische religie van de profeet Zoroaster (Zarathustra). We zien er de Torens der Stilte, de Windtorens en de Vuurtempel en natuurlijk ook de oude stad.

Vanuit Yazd bezoeken we het woestijndorp Kharanak met zijn mooie karavanserai en de voor Zoroasters heilige Chackchack Tempel. Onderweg naar Shiraz bezoeken we het oude ijshuis van Abarquo en de 2500 jaar oude Tombe van Cyrus de Grote in Pasargadae.

Dichters en klassieke paleizen

Het aangename Shiraz is vanouds de Stad der Dichters. Hun mausolea zijn sfeervolle tuinen waar de lokale bevolking ontspanning zoekt. De oriëntaalse markten roepen de sfeer van 1001 nacht op. Sheherazade kan ieder moment om de hoek komen. Ook bezoeken we diverse moskeeën, kunstig ingelegd met tegelwerk en gedetailleerde mozaïeken.

Vanuit Shiraz maken we een dagtocht naar het wereldberoemde Persepolis, de resten van de gigantische ceremoniële paleizen uit de glorietijd van het oude Perzië, 2500 jaar geleden. In de rotsen zijn de graftomben van de koningen uitgehakt.

Onderweg naar Isfahan bezoeken we Izadkhast, een eeuwenoud zandstenen fort met een karavanserai en een brug uit de periode van de Safaviden.

Architectonische juweeltjes

Nergens anders zijn zoveel prachtige bouwwerken te vinden als in Isfahan. We zien de kenmerkende bruggen over de rivier. Natuurlijk bezoeken we het immense Meidan-e Imam Plein. We bezichtigen diverse moskeeën waaronder de grote Masjede Jame Moskee, het Ali Qapu Paleis en de Kelisa-ye-Vank, een opmerkelijk mooie Armeense kerk. Ook zien we de oriëntaalse bazaar, een labyrint waar de kruidige geuren en kleuren tot u doordringen.

Pelgrims voor Fatima

In het prachtige Kashan zult u aangenaam worden verrast door de grote Agha Bozorg Moskee en de heerlijke Fin Tuin. Eens te meer blijkt waarom het oude Perzië bekend stond om haar bijzonder ontwikkelde architectuur van heiligdommen en tuinen.

We maken ook nog een stop in de heilige stad Qom. De pelgrims gaan er traditioneel gekleed. Hun belangrijkste doel is het mausoleum voor Fatima, de zus van imam Reza, die hier in 816 stierf.

Info: http://www.vnc.nl/

De functies van oude juwelen

Het versieren van het lichaam is waarschijnlijk zo oud als de mensheid. Het is de manier om iets dat in principe bij iedereen ongeveer hetzelfde is, te individualiseren en te doen opvallen. Beschildering, tatoeage en piercing van lichaamsdelen, maar vooral het jezelf behangen met blinkende en kleurrijke voorwerpen zijn universeel en typisch menselijk.

De rol van sieraden

Per cultuur verschillen de versieringen sterk, maar vrijwel overal is een voorkeur te zien voor drie zaken: dat wat beschermt, wat veel kleur heeft, en wat (geldelijke) waarde heeft. Ook in onze huidige, West-Europese samenleving voldoen sieraden nog aan deze criteria: denk aan medaillons met Maria en handen van Fatima, aan gekleurde kralensnoeren en fonkelende edelstenen, aan bling-bling en vooral aan goud. Een exclusief juweel mag duurder zijn dan een auto. Zeker als je er een vrouw voor het leven mee kunt versieren…

Archeologische juwelen

Ook opgegraven sieraden spreken tot de verbeelding. Sieraden uit een ver verleden maken indruk omdat hun waarde ook nu nog makkelijk in te voelen is. Dit in tegenstelling tot voorwerpen van onooglijker materiaal, al kunnen die in de toenmalige cultuur veel waardevoller zijn geweest. Sieraden zijn in archeologische publicaties en musea prominent aanwezig. Als met groot vakmanschap gemaakte kleinoden, die mensen met zich hebben meegedragen, vormen ze een persoonlijke getuigenis van de smaak in een andere tijd. De combinatie van hun waardes toen en nu maakt ze tot populaire objecten – die extra aandacht en beveiliging krijgen. In het Rijksmuseum van Oudheden zijn duizenden sieraden aanwezig uit het Oude Egypte, het Oude Nabije Oosten, de Klassieke Wereld en het vroege Nederland. De oudste sieraden in de collectie zijn 7500 jaar geleden gedragen, de meest recente stammen uit de 14de en 15de eeuw.

Begraven met sieraden

Sieraden zijn vooral in graven gevonden. In de meeste gevallen zijn mensen dan begraven met hun kleding en sieraden aan. Daarnaast werden sieraden na crematie bij de dode neergelegd of speciaal gemaakt voor het leven na de dood. Maar ook in andere contexten zijn juwelen gevonden. Hoewel iedereen er in principe voorzichtig mee is, werden ze natuurlijk wel eens verloren. En vanwege hun waarde, geldelijk én intrinsiek, werden ze gekozen als offer aan goden of hogere machten. Er zijn in Nederland schatten gevonden uit de Vroege Middeleeuwen die helemaal uit gouden sieraden bestaan

Omdat sieraden kostbaar zijn, worden ze zelden tot afval. Een Griekse hanger uit Sint-Oedenrode was een gouden vatting van rond het jaar 1000, met daarin een steen met ingesneden voorstelling (een camee) uit de 3de eeuw voor Chr. Die steen is in de tussentijd beslist nog wat anders geweest, zoals deel van een Romeinse ring en een middeleeuwse boekband of reliekhouder. Veel van de sieraden uit de Klassieke Oudheid die niet uit de grond komen, zijn bewaard gebleven omdat ze steeds opnieuw werden gebruikt. Daarbij lijkt de voorstelling niet zo belangrijk te zijn geweest, maar het feit dat het voorwerp al oud was wél. Dit zien we ook terug in munthangers, waarin vaak munten zijn verwerkt die al eeuwen uit de roulatie waren en hun geldelijke waarde dus al hadden verloren. Het jezelf tooien met oud geld is in de klassieke wereld en de Middeleeuwen aanwijsbaar.

Sieraden zijn zo’n vast onderdeel van het uiterlijk, dat ze vaak op portretten zijn afgebeeld. Omdat sieraden daar daadwerkelijk gedragen worden, zijn deze afbeeldingen een goede bron voor de mode in een bepaalde tijd. Beroemd zijn de geschilderde portretten die in de Romeinse tijd in Egypte op mummies werden aangebracht Vrouwen dragen op deze portretten vaak gouden oorhangers en halskettingen, terwijl jonge jongens vaak zijn afgebeeld met een bulla om hun hals. Dit is een rond amulet waarin iets kon worden gedragen, dat een vrijgeboren Romein kreeg tegelijk met zijn naam en aflegde bij het bereiken van de volwassenheid. De Romeinen namen dit gebruik van de Etrusken over en ook Etruskische sculpturen van kinderen tonen regelmatig de bulla. Ook Egyptische reliëfs, Griekse en Romeinse sculptuur en middeleeuwse schilderingen tonen vaak sieraden, die vergeleken kunnen worden met opgegraven exemplaren.

Bron: www.museumkennis.nl

De oude juwelen van de farao’s

Het dodenmasker van Toetanchamon. Iedereen kent het goudblinkende masker wel. Goud speelde een belangrijke rol in het oude Egypte. Voor de goudsmeden, voor de economie, voor grafrovers, maar vooral voor farao’s.

Een door moderne archeologen systematisch onderzochte grafuitrusting levert vele fragmenten van steen, teksten, en aardewerk op. Vaak is alleen het feit dat daarbij toevallig één of ander stuk van goud gemaakt is aanleiding om wereldkundig te maken. Zo was de schat van Toetanchamon nooit bedoeld als financiële reserve of als een soort schatkamer voor de Egyptenaren. Goud was voor hen uiteraard iets kostbaars, maar zijn grotere waarde lag in het feit dat de Egyptenaren dachten dat de zonnegod en andere goden voor een groot deel uit goud bestonden. Goud was een goddelijk metaal en had daarom de kracht goddelijk leven, dus onsterfelijkheid, te geven. Behalve godenbeelden waren ook de punt van obelisken, delen van tempelwanden en het gereedschap dat bij religieuze handelingen gebruikt van goud gemaakt of met goud overtrokken.

Herkomst van het Egyptisch goud

Door de dicht bij het oude Noebt (het Griekse Ombos) gelegen goudmijnen is de naam van deze plaats waarschijnlijk afgeleid van het Oud-Egyptische woord ‘noeb’, wat ‘goud’ betekent. De kwartsaders in de bergen van de Arabische woestijn bevatten goud en overal waar deze aders aan het oppervlak verschijnen zien we dat deze al in oude tijden zijn bewerkt. Vooral op twee plaatsen was de zoektocht naar goud succesvol. De eerste en wellicht de oudste bron van Egyptisch goud lag in de buurt van Koptos. In de Wadi Foachir zijn oude verlaten woonplaatsen voor goudbewerkers gevonden met de resten van minstens 1320 arbeidershutten uit de Ptolemaeïsche tijd (332 – 30 v. Chr.). Maar de grootste hoeveelheid goud kwam uit een ander gebied, namelijk de bergen die veel meer naar het zuiden lagen en geografisch tot Nubië behoorden.

Goudsmeden

De smeltkroes voor het smelten van goud werd op een aardewerken steun in een met houtskool gevulde aardewerken pot gezet en kon door middel van twee buigzame stokken, die aan het uiteinde aan elkaar vastgeklemd zaten, van het vuur worden getild. De houtskool werd tot volle hitte gebracht door middel van een blaaspijp van riet met aan de voorkant een mondstuk gemaakt van klei. Goudsmeden gebruikten deze methode voor de fabricage van simpele voorwerpen, zoals ringen. Voor moeilijker opdrachten zaten de goudsmeden rond een vuur en bliezen door luchtpijpen in een vlam.

Hoog aanzien

De pijpen hadden metalen puntige uiteinden, waarschijnlijk om de luchtstroom te concentreren en te versterken. Later in de Egyptische geschiedenis konden de metalen pijpen ook aan balgen, gemaakt van leren zakken, vastgemaakt worden. Eén werkman stond met één voet op een zak; wanneer hij de linker naar beneden duwde bracht hij gelijktijdig de rechter voet omhoog en trok de rechter balg met een koord omhoog. De goudsmeden stonden in hoog aanzien en waren zelfs in staat een fraaie graftombe voor zichzelf te laten bouwen. Zij werkten meestal in opdracht van de farao of een tempel, maar er was ook goud beschikbaar voor het maken van sieraden en amuletten voor particulieren.

Bron: www.kennislink.nl

Kleding en oude juwelen gaan hand in hand

Voordat kleding werd uitgevonden was iedereen naakt. De eerste kleding was waarschijnlijk van bont, dierenhuiden, bladeren of gras. We zeggen dat iedere lichaamsbedekking die ons lichaam warm houdt en voor bescherming zorgt, kleding is. Door de jaren heen verandert kleding steeds van stijl, stoffen enz. De verandering in kledingstijl wordt mode genoemd. Ook juwelen behoren hiertoe.

Kleding en mode in Nederland

In Nederland is het nat, winderig en koel het is hier nooit echt warm. Op dit weer moeten we ons kleden. Toch is ook mode in Nederland erg belangrijk.

Nederland volgde de mode nooit zo extreem als sommige andere landen. De kleding in Nederland was vaak wat preutser en meer ingetogen. In de jaren 50 werden bijv. bij advertenties van sommige damesbladen, blote schouders weggeretoucheerd.

De Nederlanders  namen de mode vroeger over van het Franse hof, de Engelsen of de Amerikanen.

Pas in de 20e eeuw kreeg Nederland eigen modeontwerpers als Dick Holthaus, Frank Govers, Frans Molenaar en Fong Leng Tsang.

De mode verandert ieder seizoen. Soms kort, dan weer lang. Soms breed, dan smal.

roeger hadden kleding en mode weinig met elkaar te maken. Mode kon alleen betaald worden door rijken. Kleding was voor werklieden en men moest zich er makkelijk in kunnen bewegen. Tegenwoordig is mode van iedereen, dit komt vooral door de opkomst van de confectie-industrie, hierdoor is mode voor iedereen betaalbaar.

De Egyptenaren

Het Oude Egypte was een beschaving die in de Nijlvallei ontstond rond 3000 v. Chr. De beschaving ging ten onder na de verovering van Egypte door Alexander de Grote in 332 voor Christus. De essentiële factor in het overleven van beschaving was de irrigatie van het landbouwgebied rond de Nijl. Het rijk kwam tot bloei en bleef jarenlang stabiel dankzij dit water dat ervoor zorgde dat het land veel opbracht. De Egyptenaren waren hierdoor erg gericht op het cyclische van het leven, dat wil zeggen: de jaarlijkse terugkeer van de droogte en de jaarlijkse overstroming van de Nijl.. De samenleving van de Egyptenaren was erg gestructureerd. De Egyptenaren waren op allerlei gebieden enorm vooruitstrevend voor hun tijd. Zo werd geregeerd door farao’s die door ambtenaren werden bijgestaan. Deze ambtenaren inden de belastingen en spraken recht. De Egyptenaren hadden veel goden en geloofden dat zij na hun dood in een andere wereld verder leefden. Daarom lieten de farao’s graven bouwen waarvan de enorme piramiden het bekendst zijn. Als de farao stierf werd zijn lichaam gebalsemd en in stroken katoen of rameh gewikkeld. Dit gebeurde omdat men geloofde dat het lichaam na de dood als woonplaats voor de ziel bewaard moest blijven.

Ook op het gebied van wetenschap waren de Egyptenaren de rest van de wereld al een stap voor.

Sieraden en juwelen

De mensen uit de hogere stand droegen halskragen die vaak met goud en met edelstenen waren versierd. Mooie sieraden als armbanden, ringen, enkelbanden en halssieraden werden door zowel de mannen als de vrouwen gedragen.

De koningen beschouwden zichzelf ook als goden op aarde en daarom zorgden zij voor een zorgvuldige reinheid.

Haar werd als onrein beschouwd en afgeschoren, daarom droegen de farao’s pruiken. Deze pruiken werden gemaakt van mensenhaar, vlas of palmvezels. Ze werden met bijenwas vastgeplakt. Als teken van koningschap droeg de farao soms nog een valse baard. De farao droeg een dubbele kroon: de kroon van beneden-Egypte; een rode haarbandkroon, en de kroon van boven-Egypte; een vierkant gevouwen hoofddoek, een klaft. Zo werd de samenvoeging van beide gebieden gesymboliseerd.

Bron: http://www.scholieren.com/werkstukken/28331

Filips de Stoute hield van oude juwelen

Filips de Stoute had ook zijn goede kantjes. Hoewel hij een geduchte strijder op het slagveld was, hield hij ook van oude juwelen. Hij gaf ze aan vrouw en minnaressen en liet ze graag voor zich paraderen.

Moedig

Filips de Stoute (Philippe le Hardi) werd geboren op 17 januari 1342 als jongste zoon van de Franse Koning Jan II de Goede van het prestigieuze Huis Valois. Hij dankt zijn bijnaam (die hij met de nodige trots droeg) aan zijn leeuwenmoed tijdens de Slag bij Poitiers in 1356 in de Honderdjarige Oorlog waar hij als 14-jarige knaap samen met zijn vader Koning Jan door de Engelsen werd gevangen genomen. Op het slagveld in Poitiers verdedigde hij zelfs zijn vader en achteraf werd hij ook door zijn vijanden geloofd om zijn moed.

Bij het overlijden van Jan de Goede in 1364 kwam Filips als jongste koningszoon niet in aanmerking voor de troon. Zo werd zijn broer Charles V (“Karel de Wijze”) de nieuwe vorst, en hij toonde zich een toegewijde helper die voor zijn inzet werd beloond. Zo werd hem in 1363 het Franse hertogdom Bourgondië toegewezen.. In 1369 kwam het in Gent tot een verstandshuwelijk met Margaretha, dochter van de Vlaamse graaf Lodewijk van Male.

Charles V zou in 1380 overlijden. Van 1380 tot 1388 was Filips de centrale figuur in het regentschap dat het bestuur van Frankrijk uitoefende tijdens de minderjarigheid van Charles VI, zoon van Charles V.

Wraak voor smadelijke nederlaag

In deze periode zette Filips in 1382 een Frans leger neer om in de Slag bij Westrozebeke de Vlaamse opstand geleid door Filips van Artevelde tegen zijn schoonvader Lodewijk van Male neer te slaan. Meteen een bloedige revanche voor de Guldensporenslag in 1302 waar een Vlaams volksleger de fiere Franse edelen in de modder van de Groeningebeek had verslagen.

Bij het overlijden van Lodewijk van Male werd Filips graaf van Vlaanderen. Hij werd ook markies van Antwerpen en Mechelen, en voerde eveneens het bewind in Artesië, Nevers en Rethel. Meteen werd de basis gelegd voor wat het Bourgondische Rijk zou worden, een gebied dat zich uitstrekte van Midden-Frankrijk tot de Noordzee.

Nog was de expansiedrang van Filips niet gestild. Ook via diplomatieke weg probeerde hij zijn gezag nog verder uit te breiden. Een beproefde methode was het huwelijk, en Filips wist voor zijn kinderen geschikte partners te vinden die voor een aanzienlijke versterking van zijn positie zouden zorgen.

Zo trouwden zijn kinderen Margaretha en Jan in 1385 tijdens het zogenaamde ‘dubbelhuwelijk van Kamerijk’ met Willem en Margaretha, de kinderen van Albrecht van Beieren, tevens graaf van Holland, Zeeland en Henegouwen. En vijf jaar later overtuigde hij de kinderloze hertogin van Brabant om haar hertogdom af te staan aan haar nicht Margaretha van Male, de vrouw van Filips.

Oude juwelen

De volgende jaren concentreerde Filips zich op het goed bestuur van al deze gebieden. Zo paste hij de typische verdeel en heers politiek van de Romeinen toe. Dat hield in dat hij de plaatselijke bestuursinstellingen liet bestaan en zelfs steunde, maar op voorwaarde dat ze zich aan zijn centraal geleide regeringsorganen onderwierpen.

Zo benoemde hij in 1385 voor het dagelijks bestuur Jean Canard tot kanselier, een trouwe vazal die als zijn rechterhand zou fungeren. Een jaar later richtte hij in Rijsel (voor de noordelijke gebieden) en Dijon (voor de zuidelijke gebieden) een rekenkamer op die de financiële administratie zou verzorgen. Hier was eveneens de raadkamer gevestigd, een soort Hof van Beroep dat vonnissen uit de plaatselijke rechtbanken van de diverse rechtbanken kon evalueren en eventueel vernietigen.

Bij wijze van tegenwicht voor al dat noeste werk verzamelde hij oude juwelen. Ringen, armbanden, colliers, polsbanden, diademen en tiara’s in goud, zilver, bezet met diamanten, robijnen en briljanten: hij kreeg er niet genoeg van.

De goudschatten van Pippi Langkous

Goud heeft doorheen de geschiedenis de harten van menig mens beroerd, ook van schrijvers en kinderen. Goud spreekt nu eenmaal tot de verbeelding van iedereen, en we groeien in onze kindertijd op met de wetenschap dat het een erg kostbaar materiaal is, goed voor schatten en onmetelijke rijkdom.

Pippi Langkous

Een schoolvoorbeeld vormen de verhalen van Pippi Langkous, neergeschreven door de Zweedse schrijfster Astrid Lindgren. Pippi Langkous is de ideale heldin voor de jeugd, het type meisje dat overal haar voeten aan veegt, niet naar school gaat en simpelweg steeds haar zin doet.

Kortom, het kind dat we allemaal hadden willen zijn en bovendien is ze ook nog eens supersterk. Alsof dat nog niet genoeg was, is haar vader een piraat die de zeven wereldzeeën bevaart en overal schatten heeft nagelaten. Het is gelukkig geen woeste piraat, maar een zeerover met een hart van goud die één zwakke plek heeft: zijn allerliefste Pippi. Als piraat is hij vaak weg van huis, maar hij weet dat Pippi mans genoeg is om op zichzelf te passen.

Gouden munten

Voor alle zekerheid heeft hij haar in hun huis een hoop gouden munten nagelaten. Met deze goudstukken hoeft Pippi zich financieel geen zorgen te maken en kan ze in haar onderhoud en dat van het huis voorzien. Ook kan ze met de goudmunten eten kopen voor haar paard Witje (helemaal niet wit maar gevlekt) en haar aapje meneer Nielsson.

Ook komen haar vrienden Tommy en Annika, die erg naar Pippi opkijken, vaak op bezoek. Samen vormen ze een bont gezelschap dat de dolste avonturen beleeft.

De goudschatten van de piraat

In een van de films wordt de vader van Pippi ontvoerd. Papa piraat Langkous heeft niet goed opgelet en werd ontvoerd door een stelletje andere piraten die hem in een kasteel opsluiten op water en brood. Ze proberen van hem te weten te komen op welk eiland hij zijn goudschatten heeft verborgen, maar vader Langkous geeft geen krimp.

Hij weet dat zijn dochter hem zal komen redden en bijt moedig door. En ja wel hoor, Pippi komt met Tommy, Annika en meneer Nielsson ter hulp. Ze slaagt erin haar vader te bevrijden net nadat die na een foltering die alleen maar uit kietelen – zijn zwak punt J  – heeft verraden waar de schat zich bevindt.

Prachtige schat

Het komt tot een confrontatie op het eiland, en uiteindelijk weet Pippi de situatie te redden. De piraten verliezen hun boot aan de collega-piraten van Pippi’s vader die op het eiland waren achtergelaten. Ze weten de twee kisten met goud van Pippi te bemachtigen in ruil voor de door hen ontvoerde Tommy en Annika, maar moeten die weer inruilen voor een boek over hoe een vlot te maken en een bijl…

De schatten die papa Langkous heeft verzameld zijn onmetelijk. De twee grote kisten zitten boordevol met gouden munten, goudstukken, gouden hangers, zilverwerk, sieraden, prachtige juwelen, broches, halskettingen, kronen, diademen, ringen, armbanden en noem maar op.

Voor Pippi is het intussen al een gewoonte geworden, want haar papa is nu eenmaal een geweldig goede schattenjager. En hij kent geen rust, want hij is alweer op zoek naar een volgend eiland om zijn schat ‘veilig’ te kunnen begraven…