De Koninklijke juwelen en sieraden van het Huis van Oranje (3)

De fraaiste smaragden en robijnen

Sommige juwelen uit de Nederlandse Koninklijke familie zijn letterlijk bezaaid met smaragden en robijnen. De fraaiste smaragden bevinden zich naar men zegt in de schat van de Turkse sultans in het Topkapi-paleis in Istanbul of in de Iraanse schat.

Briljantvorm

Tot de smaragden uit deze mijn behoort waarschijnlijk ook de lensvormig geslepen steen waarmee keizer Nero (opgeschreven door Plinius) naar de gevechten van de gladiatoren heeft gekeken. De belangrijkste vindplaatsen liggen tegenwoordig in Colombia, Brazilië, in de VS en in Europa in Rusland aan de Tokovajarivier (zijstroompje van de Bolsjoj Reft) ten noordoosten van Jekaterinenburg. Van historische betekenis zijn ook de smaragdafzettingen in het Habach-dal in Oostenrijk, die al ten tijde van de Romeinen bekend waren. Van de overige belangrijke plaatsen van smaragden hoeven enkele vindplaatsen in Afrika genoemd te worden, zoals in Zambia, Zimbabwe, Zuid-Afrika. Ook in Nigeria, Ghana,Tanzania en Namibië. In Azië worden ze gevonden in India, Pakistan en Afghanistan.

Smaragdslijpsel

Bij zeer fraaie stenen wordt het zogenaamde smaragdslijpsel toegepast. Dit is een speciaal trappenslijpsel. Heldere, zuivere stenen worden echter ook in het briljantslijpsel geslepen, minder fraaie stenen worden getrommeld, of als cabuchon (bol geslepen). Smaragden zijn erg broos en gevoelig voor stoten, druk en hitte. Bij temperaturen boven de 700 graden celsius verliezen ze hun kleur. Smaragden zijn niet gevoelig voor de gewone zuren in de huishouding.

Ze worden gewoonlijk verwerkt als solitaire siersteen of samen met diamanten geval in een gouden zetting. Vaak is smaragd troebel door insluitsels. Deze gelden niet als fouten, zolang er niet te veel zijn, maar worden beschouwd als bewijs van echtheid ten opzichte van synthetische stenen en andere imitaties. De vakman noemt ze Jardin (Frans voor ‘tuin’).

Robijnen

De robijn (afgeleid van het Latijnse ruber, “rood”) is een rode edelsteen, een variëteit van het mineraal korund waarin de kleur hoofdzakelijk door chroom wordt veroorzaakt. Robijn heeft de kleur van duivenbloed. Natuurlijke robijnen zijn uitzonderlijk zeldzaam, terwijl kunstmatig vervaardigde exemplaren betrekkelijk goedkoop zijn. Naast de heldere edelsteen robijn bestaat ook de minder heldere halfedelsteen met dezelfde naam.

Sinds de oudheid gewaardeerd

Deze steen wordt al sinds de oudheid gewaardeerd. De oudste schriftelijke bronnen over de winning van robijnen maken melding van groeven in Birma. Vandaar kwamen de stenen via handelswegen naar de hoven en naar de tempels van de oude Egyptenaren en Grieken. In de Middeleeuwen waren robijnen ook geliefd in Rome. Aanvankelijk werden ze bewerkt tot een ovale vorm. De zeer grote en fraaie stenen hebben ook eigen namen.

De robijn werd beschouwd als de levenssteen, die het hart versterkt en kracht teruggeeft. In de oudheid en de Middeleeuwen kende men aan Robijnen magische krachten toe; hij beschermde gelovigen tegen de duivel en tegen de pest. Robijn heeft ook een mythologische betekenis.

De volgende zaken kunnen het product zijn van de bewerking van robijnen: facetslijpsel, cabuchon, gesneden stenen.

Met dank aan www.huisvanoranje.nl

Team Info-web

De Koninklijke juwelen en sieraden van het Huis van Oranje (2)

De sieraden van Maxima

Prinses Máxima droeg als bruid de basis van een van oorsprong Russische diadeem die deel uitmaakten van een huwelijksgeschenk aan Koningin Emma, de tweede vrouw van Willem III.

Cadeau

De diamanten halsketting die koningin Wilhelmina ooit had gedragen en een cadeau was geweest van haar man Prins Hendrik, werd omgevormd tot een diadeem voor prinses Máxima. Van het smaragden diadeem dat koningin Emma in 1888 schonk aan haar dochter Wilhelmina verving men de smaragden door diamanten en parels. Prinses Mabel kreeg bij haar huwelijk, de eer toebedeeld de geheel vernieuwde versie aan het volk te tonen.. Zo heeft bij de komst van het nieuwe bloed in de koninklijke familie niet alleen de monarchie een verjonging ondergaan, maar kregen ook veel juwelen een uitstraling die recht doet aan deze edelstenen.

Tutti Frutti

Prinses Máxima droeg op het verjaardagsfeest van haar man Willem-Alexander in 2007 een fuchsiakleurige robe met de rechtsboven bijpassende sieraden (Tutti Frutti). Deze zijn niet afkomstig uit de collectie’s van het Huis van Oranje-Nassau noch uit een of andere privéverzameling. Volgens Cartier zijn de sieraden omstreeks 1928 ontworpen en bestaan grotendeels uit robijnen, smaragden en aquamarijnen. De vorm is een vrij ontwerp van de maker en staat dicht bij de natuur.

In 1928 maakte het Franse Juweliershuis Cartier uit Parijs voor lady Edwina Mountbatten, Onder-Koningin van India namens de Engelse koningin, een Tutti-Frutti halsketting en armband van bijna hetzelfde materiaal. In 2002 en 2005 werden delen van deze sieraden te koop aangeboden bij Christie’s in Londen. Prijzen varieerden van USD 933.500 tot USD1,400.000,00.

De verkoop ondervond enige problemen. Het duurde voor de koper wat langer voordat men de sieraden in zijn bezit had. De Britse overheid verbood de uitvoer van zeldzame stukken en stelde vast dat er geen exportvergunning voor was aangevraagd. Gevolg was dat het tot 2007 heeft geduurd eer de sieraden op plaats van bestemming waren.

Natuurlijk

Edelstenen worden door de natuur gemaakt. Smaragd bijvoorbeeld ontstaat door een combinatie van opdringende magma en metamorfe omzetting van gesteenten. Afzettingen komen daarom voor in pegmatietgangen of in de omgeving daarvan. De winning van kristallen vindt bijna uitsluitend plaats uit het moedergesteente, waar de smaragd gegroeid is in kleine gangen of op de wanden van holten. Alluviale afzettingen kunnen nauwelijks ontstaan, omdat het soortelijk gewicht van smaragd vergelijkbaar is met dat van kwarts. De smaragd is altijd beschouwd als de ‘koning van de edelstenen’. Duizenden jaren voor Christus was het al bekend en werd al gewonnen en toegepast in sieraden, amuletten en kunstvoorwerpen. Men heeft smaragden gevonden in de grafkamers van Egyptische farao’s, in Pompeij en in Herculaneum. Ook in de bijbel worden smaragden genoemd. Bijzondere smaragden maken deel uit van schatten en museumcollecties. Talrijke smaragden liggen in scheepswrakken op de bodem van de zeeën tussen Amerika en Europa. De bijzondere en opvallende kleur van deze edelsteen werd synoniem met de officieel erkende kleur smaragdgroen.

Ruwe smaragd

De oudste en klassieke vindplaats van smaragden (die was ooit de enige vindplaats) ligt in Jabel-Zaradh en Jabel-Sikat in Boven-Egypte de Cleopatra VII-mijnen). Hier hebben volgens archeologen Egyptenaren, Grieken, Romeinen, Arabieren en Osmaanse Turken gewerkt. Deze mijnen geraakten in de Middeleeuwen in de vergetelheid, maar werden in de 19e eeuw opnieuw ontdekt.

Met dank aan www.huisvanoranje.nl

Team Info-web

De Koninklijke juwelen en sieraden van het Huis van Oranje (1)

Wilhelmina 1898Een schitterende collectie

Het Nederlandse Huis van Oranje beschikt over een schitterende collectie antieke juwelen en sieraden. Er kan onderscheid worden gemaakt tussen juwelen die eigendom zijn van een Stichting, deze die in familiebezit zijn en deze die puur privébezit. zijn. Door erfenissen heeft de koningin de beschikking over een aanzienlijk aantal exclusieve juwelen van verschillend formaat en vervaardigd uit diverse soorten edelstenen. Dat loopt van robijnen, aquamarijnen, diamanten, saffieren, smaragden tot parels.

Aangepast aan de tijd

De Stuart DiamondDe leeftijd van sommige sieraden edelstenen in acht genomen is het niet verwonderlijk dat ze worden aanpast aan de eisen van de tijd. In overleg met of het Stichtingsbestuur of de eigenaar of eigenaresse worden de juwelen dan uit hun zettingen gehaald en samenspraak met een meester in het vak – vaak een edelsmid – weer teruggebracht en wel zodanig dat er een eigentijds sieraad ontstaat. De Smaragd Parure van Koningin Wilhelmina is daardoor verschillende malen veranderd van vorm en samenstelling. Op deze manier blijven de juwelen, gevat in prachtige ontwerpen, de mensen altijd weer boeien.

Parures

voorbeeld van een Parures, Diamant en Smaragd TiaraDe Nederlandse Koninklijke familie heeft een grote verzameling juwelen. Indrukwekkend onderdeel van die verzameling zijn zogenaamde parures . Een parure is een grote set juwelen met een tiara. Zeer bekend is de Smaragd Parure. Dat het een ‘Smaragd’ Parure is, betekent dat er groene edelstenen in zijn verwerkt want kleur van smaragd is groen. Parures - Diamanten en smaragden halsketting - Huis van Orange Zo is een Robijn Parure een set juwelen met rode stenen (waarschijnlijk afkomstig uit Engeland, Koning George gaf exact dezelfde robijn oorbellen aan zijn vrouw in 1926 voor haar 59ste verjaardag) en een Saffier Parure voorzien van blauwe juwelen. De Groene Parure is erg groot en bevat erg veel onderdelen die ook weer verschillend gecombineerd kunnen worden. Parures - Smaragden Broche - Huis van Orange De tiara’s, halskettingen en broches kunnen ook alleen worden gedragen.

Koningin Anna Pawlowna

portrait van koningin PaulownaDe meeste Nederlandse Koninklijke juwelen stammen uit het tweede helft van de 19e eeuw. Nog altijd bestaat het verhaal dat de meeste Oranjejuwelen afkomstig zijn van Koningin Anna Pawlowna (1795-1865). Zij was getrouwd met Koning Willem II. De Grootvorstin van Rusland, later koningin der Nederlanden Anna, kreeg bij haar huwelijk grote hoeveelheden edelstenen mee van het rijke Russische Hof. Vrijwel al haar juwelen zijn echter geërfd door haar dochter en inmiddels uit het zicht verdwenen door vererving.

Zeldzame stenen

De over de gehele wereld bekende sieradenverzamelingen van de Oranjes is behalve een aantal oude stukken van redelijk recente datum. Veel van de ontwerpen zijn uit elkaar gehaald – vaak om technische redenen – en via een nieuw inzicht samengebracht. Daarbij is gebruik gemaakt van de beschikbare juwelen en stukken die zijn aangekocht op veilingen of bij juweliers te koop waren. Het is kennelijk gebruik in juwelierskringen dat bij zeldzame en kostbare stukken die op de markt komen, de Koninklijke Familie in te seinen. Zeldzame stenen, zoals gele of roze diamanten mogen zich verheugen in grote belangstelling van de Oranjes.

Met dank aan www.huisvanoranje.nl

Team Info-web

Oude juwelen bij de Inca’s

Juwelen hebben door de eeuwen heen steeds een belangrijke, zij het vaak een andere functie gehad. Een mooi voorbeeld daarvan is het volk der Inca’s in Peru, waar juwelen van groot belang waren bij het uitvoeren van rituelen en plechtigheden. Juwelen werden er niet gemaakt voor de aankoop of verkoop, maar louter als ceremoniële objecten.

De Inca’s woonden in het huidige Peru, de derde grootste staat van Zuid-Amerika. Het land is gekenmerkt door een groot woestijnachtig gebied, het grillige Andesgebergte en een derde gebied met tal van bergtoppen, diepe dalen en vulkanen. Elk van deze gebieden heeft zijn eigen klimaat, en doorheen het land stroomt de Amazone.

Tot de 16de eeuw zwaaiden de Inca’s in Peru de plak. Het was een trots, behoorlijk goed ontwikkeld volk met eigen wetten en regels. Deze oude Indianenstam heeft een lange, hoofdzakelijk vredige geschiedenis die helaas in een bloedbad eindigde toen de Spaanse veroveraars langskwamen in hun dorst naar goud en zilver dat rijkelijk in de bodem zat.

Ceremonieel

De Inca’s gebruikten goud en zilver niet als betaal- of ruilmiddel maar enkel om er maskers en sieraden van te maken. Goud en zilver kon er probleemloos in het dorp bewaard worden zonder dat dieven het stalen, want het had geen waarde.

Integendeel zelfs, iedereen die goud en zilver vond dolf het op en bracht het naar de algemene verzamelplaats waar de juwelensmeden van het dorp er mee aan de slag konden om hun prachtige creaties te maken. Helaas zijn er weinig van deze voorwerpen bewaard, maar de schaarse overblijfselen tonen duidelijk aan dat de juwelenmakers van de Inca’s prachtige objecten hebben vervaardigd.

Zoon van de zon

Met goud en zilver maakten de Inca’s prachtige juwelen, sieraden, maskers en andere objecten om er de goden mee te vereren. Voor hen waren de zon en de maan de belangrijkste van die goden, en ze beschouwden hun koning als een zoon van de zon. Ze vereerden hem door hem tal van bezittingen te overhandigen en schitterende juwelen te maken.

Deze juwelen droeg de koning tijdens de vele plechtigheden die werden gehouden in de tempel ter verering van de zon en de maan. Bij deze plechtigheden werden rituelen uitgevoerd waarover we helaas weinig weten.

In de beleving van deze cultus speelde de astrologie een belangrijke rol. de Inca’s bestudeerden en kenden de verschillende standen van de zon en de maan en hadden ook kennis van de sterren en hun constellatie. Ook zij hadden al een systeem om de tijd te meten en deelden een jaar op in seizoenen.

Machu Picchu

Machu-Picchu

Inca-stad Machu Picchu, ontsnapt aan de Spanjaarden

Beroemd is de Incastad Machu Picchu, de neige stad die de Spanjaarden niet vernield hebben omdat ze lag op een hoogte van 2500 m op een berg. De stad is pas begin van de 20ste eeuw ontdekt en geeft ons een goed beeld van hoe de Inca’s destijds geleefd hebben.

Hier werd wel nog het een en het ander gevonden, waaronder een reeks juwelen, sieraden en gebruiksvoorwerpen. Uit deze voorwerpen valt een grote voorliefde van de Inca’s voor felle kleuren zoals rood, groen en roze op. Deze kleuren werden – en worden nog steeds door de Peruvianen – vaak gebruikt.

Juwelen en sieraden werden vaak geïntegreerd in handgeweven doeken, die konden dienen als schoudertassen en draagtassen. Functionaliteit, esthetiek en aandacht voor de goden gingen dan ook hand in hand.

Bronnen:
Foto Machu Picchu via lonelyplanet.com
Foto’s van Inca juwelen via Pintrest en hun desbetreffende eigenaars.

Team info-web